Nguyễn Duy Xuân

Nguyễn Trãi, nhân vật lịch sử, có thể đã đơn độc từ trước đây hơn 500 năm: Nếu không, ông không bị hãm hại một cách bi thảm như vậy. Nhưng với Nguyễn Thị Lộ lần đầu tiên Nguyễn Trãi được tái sinh như một con người hiện tại, bởi ý thức về sự cô đơn chỉ phát hiện đầy đủ với con người hiện đại, đặc biệt ở Việt Nam. Ý thức về cá nhân, về sự khác biệt với "bầy đàn" làm phát sinh cảm giác cô đơn ở Nguyễn Trãi đã nhập ông vào thế kỷ chúng ta.

Cách đây tám mươi năm, một sự kiện trọng đại chưa từng có trong lịch sử Việt Nam: Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. 

Năm 2026 đánh dấu kỷ niệm nhiều sự kiện lịch sử cách mạng Việt Nam diễn ra trong thế kỷ XX.
 

Trong lịch sử Việt Nam, các năm Bính Ngọ (chu kỳ 60 năm một lần) thường gắn liền với những bước ngoặt quan trọng về chính trị, quân sự và văn hóa. Dưới đây là những năm Bính Ngọ tiêu biểu.
 

Tám mươi lăm năm nhìn lại, lịch sử đã chọn Đắk Lắk như một biểu tượng: từ bóng tối đi tới ánh sáng, từ đọa đày đi tới vinh quang, từ đốm lửa hóa thành bình minh của thời đại.

Đất nước muốn đi xa thì phải được xây dựng trên nền tảng văn hóa, trên tinh thần nhân văn và trí tuệ. Việc các nhà thơ, nhà văn gánh vác trọng trách quốc gia không chỉ làm giàu đẹp thêm lịch sử mà còn là bài học về giá trị của tri thức, của văn hóa trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.

TTO - Với chức vô địch SEA Games 33, HLV Kim Sang Sik đã lập nên thành tích vô tiền khoáng hậu trong lịch sử bóng đá Việt Nam và Đông Nam Á.

Ngày 28/2/2025, Bộ Chính trị đã đưa ra quyết định mang tính lịch sử: miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ bậc mầm non đến hết THPT công lập trên phạm vi cả nước, bắt đầu từ năm học 2025-2026. Đây không chỉ là một chính sách giáo dục mà còn là một bước tiến quan trọng thể hiện tinh thần "lấy dân làm gốc", vì tương lai con em và sự phát triển bền vững của quốc gia.

Năm 1945, giữa rừng Tân Trào, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp biệt đội Mỹ bằng bữa cơm muối vừng – mở ra chương lịch sử mà nhiều nhà sử học sau này gọi là “vận hội bị Washington bỏ lỡ”.

Lịch sử cách mạng Việt Nam có nhiều ngày trọng đại nhưng gọi là tết thì duy nhất chỉ có ngày Quốc khánh mồng 2/9.

“Dưới cờ vinh quang” là một bản trường ca nghệ thuật chính luận, một tuyên ngôn bằng cảm xúc và hình ảnh về lòng yêu nước, về khát vọng hòa bình, về bản lĩnh Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước.

Đó là công việc cần thiết để một dân tộc trưởng thành về mặt nhận thức lịch sử. Bởi nếu cứ mãi sống trong những tấm áo choàng lung linh của huyền thoại, lịch sử sẽ mãi là một “bảo tàng niềm tin”, nơi cảm xúc được giữ nguyên nhưng sự thật bị lãng quên.

Báo Thanh Niên ra đời không chỉ đánh dấu sự hình thành một cơ quan ngôn luận đầu tiên của cách mạng Việt Nam, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho nền báo chí cách mạng nước nhà. Từ đó, ngày 21/6 hằng năm được chọn làm “Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam”, để ghi nhớ một mốc son lịch sử đầy tự hào.

Trong lịch sử phát triển vùng đất phương Nam, Gia Định Báo là hiện tượng văn hóa tinh thần độc đáo mang lại nhiều đóng góp và giá trị có tính chất khai mở về báo chí, văn chương, ngôn ngữ bằng chữ quốc ngữ Latin theo hướng hiện đại. Vì thế, Gia Định Báo sớm trở thành một trong những đối tượng được quan tâm hàng đầu của các thế hệ nhà nghiên cứu Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.

Bài thơ “Toàn thắng về ta” là một bản anh hùng ca hùng tráng, tái hiện không khí hào hùng của những ngày toàn thắng mùa xuân 1975. Tố Hữu không chỉ khắc họa sự kiện lịch sử mà còn truyền tải cảm xúc dạt dào, niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đất nước hôm nay vẫn bừng bừng khí thế

Thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do, thống nhất đất nước. Bản tin công bố "Chiến dịch Hồ Chí Minh đã toàn thắng" vang lên trưa 30/4/1975 cũng trở thành một cột mốc lịch sử đầy ý nghĩa.

Trong bối cảnh hiện nay, sau khi sắp xếp, đơn vị hành chính cấp xã, phường mới sẽ có diện tích và số dân rất lớn, bao gồm hàng chục đơn vị thôn xóm (làng) hiện đang chủ yếu được đánh số thứ tự 1, 2, 3,... Thế cho nên khôi phục lại tên làng truyền thống, sẽ giúp cộng đồng dễ dàng định vị về nơi chốn nhau cắt rốn của mình và cũng là cách để gìn giữ, bảo tồn ký ức về vùng quê đã tồn tại hàng trăm năm trong lịch sử.
 

Thay vì khuyến khích đặt tên theo số, Bộ Nội vụ nên khuyến khích giữ lại những địa danh có bề dày lịch sử, hoặc chọn những tên gọi có ý nghĩa phù hợp với đặc trưng vùng miền.

Với tầm vóc chiến công của mình, địa đạo Củ Chi đã đi vào lịch sử đấu tranh anh hùng của nhân dân Việt Nam như một huyền thoại của thế kỷ 20 và trở thành một địa danh nổi tiếng trên thế giới.

Chiến dịch Huế-Đà Nẵng (từ ngày 21 đến 29/3/1975) là một trong ba chiến dịch lớn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Thắng lợi nhanh chóng của Chiến dịch Huế-Đà Nẵng làm tan rã tập đoàn phòng ngự mạnh của quân ngụy ở khu vực miền Trung, phá sản âm mưu co cụm chiến lược; tạo nên vùng hậu phương chiến lược hoàn chỉnh, đáp ứng kịp thời việc tăng cường lực lượng, bổ sung vật chất cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
 

Trong khi tìm cách đàm phán một thỏa thuận hòa bình với Moscow, Tổng thống Trump đang viết lại lịch sử xâm lược nước láng giềng của Nga.

Hoàn toàn không nhắc tới lịch sử sẽ đồng nghĩa với che giấu lịch sử, điều không thể và không nên làm. Trình bày một cách khách quan, khoa học về cuộc chiến 1979 là cách tốt nhất để đẩy lui những luận điệu xuyên tạc, dùng lịch sử để kích động.

Những năm Tỵ, tính từ đầu thế kỷ XX đến nay, ghi nhận nhiều sự kiện lịch sử có ý nghĩa hết sức to lớn, phản ánh quá trình đấu tranh cách mạng làm thay đổi vận mệnh dân tộc từ thân phận nô lệ vươn mình lên ngang tầm thời đại, tạo dựng nên một nước Việt Nam độc lập và đang từng bước vững chắc tiến vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kỳ án Lệ Chi Viên cho đến bây giờ vẫn còn những tranh cãi xung quanh cái chết của vua Lê Thánh Tông và nguyên nhân thực sự dẫn đến vụ thảm án có một không hai trong lịch sử. Có điều, nỗi oan giáng lên đầu Nguyễn Trãi là có thực, buộc ông phải chịu họa tru di tam tộc.
 

Có một thời hạnh phúc nhất là được mặc áo lính, được cầm súng ra trận khi Tổ quốc lâm nguy. Có một thời, người lính là biểu tượng của niềm tin chiến thắng, là phẩm giá của dân tộc. Lịch sử mãi ghi nhớ thời oanh liệt ấy.
 

Lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam là quá trình hình thành, phát triển của lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhà nước Việt Nam xem đây là đội quân từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh "vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân".

Từng hạt từng hạt phù sa
Từ thành phố ngã ba sông kết tụ
Đất Phong Châu cội nguồn lịch sử
Văn Lang – Hùng Vương tỏa nắng từ đây

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của nhân dân ta, có những sự kiện mang tính lịch sử sẽ còn sống mãi với thời gian. Chiến thắng trận đầu của quân và dân ta đánh bại cuộc tập kích chiến lược của không quân Mỹ mở đầu cho cuộc chiến tranh, phá hoại miền Bắc cách đây 60 năm ngày 5/8/1964 là một mốc son lịch sử như vậy.

Trận Điện Biên Phủ xứng đáng là một trận đánh tiêu biểu, nổi tiếng lịch sử quân sự thế giới của một quân đội nhỏ chiến thắng một quân đội lớn, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của nền nghệ thuật quân sự Việt Nam, đánh bại ý chí xâm lược của thực dân Pháp, đánh bại sức mạnh sắt thép và đô-la của can thiệp Mỹ.

Cách đây tròn 60 năm, một sự kiện lịch sử đã diễn ra đúng như tên gọi của nó: Hội nghị Chính trị đặc biệt.

Sao nỡ xóa những cái tên đã đi vào lịch sử
Như xóa đi ký ức của bao đời

Phần này bàn về các cách dùng Trì Trì, mlồi/mlô, chiem thành (~ Chiêm Thành/NCT) từ thời
LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo.

Dù không thi đỗ trạng nguyên, cũng chẳng làm quan lớn, đây vẫn là người thầy thành công số 1 trong lịch sử Việt Nam. Đơn giản bởi ông đào tạo ra nhiều học trò đỗ đại khoa nhất nước ta.

Thời điểm 07h57 sáng 22/7 (theo giờ Hà Nội) đi vào lịch sử bóng đá Việt Nam khi Quốc kỳ và Quốc ca Việt Nam bài "Tiến Quân Ca" lần đầu tiên được cất lên ở đấu trường World Cup nữ 2023.
 

64 chiến sỹ Hải quân, nhân dân Việt Nam đã anh dũng hy sinh trong khi bảo vệ đảo Gạc Ma, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, trong trận hải chiến lịch sử ngày 14/3/1988 chống quân Trung Quốc.

Ra đời trong hoàn cảnh lịch sử rất cam go, Đề cương về văn hóa Việt Nam được xem như bản "tuyên ngôn văn hóa", "cương lĩnh văn hóa" đầu tiên của Đảng, có tính chất hoạch định cho chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam trong hiện tại và tương lai.

Loạn 12 sứ quân là một sự kiện rất nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam thế kỷ X.
 

Phở Việt đã có lịch sử hơn một trăm năm và là món ăn Việt nổi tiếng nhất hiện nay không chỉ trong nước mà còn cả trên thế giới.

World Cup ra đời đã lâu. Tính đến mùa World Cup 2022 này thì đã có lịch sử 92 năm nhưng người Việt biết đến giải túc cầu lớn nhất hành tinh này có lẽ hơi muộn. Nhớ một thời World Cup cả làng cùng xem bóng.

Loạt bài “Tiếng Việt từ TK 17” đã đề cập đến một số cách dùng Hán Việt đặc biệt như sinh thì (~qua đời, chết), Kinh Tại Thiên, Kinh Tin Kính, Kinh Thiên Chúa, lịch sự, thượng hoà hạ mục, thượng phụ, trung phụ, hạ phụ, thượng đế, thiên chủ/chúa[2] …v.v…

Các cụ xưa dạy “đi một ngày đàng học một sàng khôn” quả là chí lý. Tôi vừa có chuyến du lịch thú vị 5 ngày 4 đêm qua những hai nước là Singapore và Malaysia. Thú vị vì không chỉ được chiêm ngưỡng những cảnh sắc, di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng của hai quốc gia thuộc khối ASEAN mà còn khám phá ra những điều mới mẻ (so với hiểu biết của chính mình) trong cuộc sống hiện tại ở xứ người.

I/ Nguyễn Trãi (1380-1442) sống và hoạt động trong một thời kỳ đầy biến động, đầy hoạn nạn và âu lo của lịch sử Việt Nam. Ông là con đẻ của thời đại ấy và là ngôi sao Khuê lấp lánh trên bầu trời lịch sử Việt Nam thời đại ấy.
 

LTS: Bài này viết năm 2011, nhưng tính thời sự vẫn còn nóng hổi, nhất là lúc này đây, dư luận đang rất quan tâm chuyện Lịch sử là môn học tự chọn hay bắt buộc.

Tuy được gọi và viết có hơi hám triết học (“Doctor of Philosophy” hay PhD) nhưng văn bằng tiến sĩ không hẳn là người học về triết. Lịch sử của văn bằng này khá hay, và ở đây tôi xin chia sẻ vài điều tôi biết.

“Võ Nguyên Giáp có 30 năm làm Tổng tư lệnh quân đội và gần 50 năm tham gia vào những suy tính chính trị ở cấp cao nhất: Đó là hai sự kiện chưa từng có trong lịch sử. Vả lại, khó so sánh ông với các tướng lĩnh khác, sự kết hợp giữa chiến tranh du kích và chiến tranh chính quy ở một trình độ như vậy trước đây chưa từng có” (“Giáp Les Deux guerres d’Indochine” Peter MacDonald Perrin, Paris 1992)

Có vẻ như số phận môn Lịch sử ở bậc Trung học phổ thông (THPH) đã được định đoạt bởi theo quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) năm 2018 sẽ được triển khai, bắt đầu từ năm học 2022-2023.

Lời tòa soạn: Sau gần 35 năm, câu chuyện về cuộc thảm sát Gạc Ma năm 1988 vẫn còn nhiều lý do, chưa được kể lại một cách đầy đủ. Cuốn sách Trường Sa 1988 - Hồ sơ một sự kiện lịch sử do Võ Hà sưu tầm, biên soạn (Phanbook & NXB Đà Nẵng, 2021), dày gần 500 trang, là một hướng tiếp cận sự kiện mới mẻ.

Đã 3 năm  trôi qua, sau Hội thảo cấp quốc gia sáng 15/2/2019 của Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam với chủ đề "Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc - 40 năm nhìn lại", SGK môn Lịch sử vẫn không có gì thay đổi về nội dung 2 cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc.

Ngày này cách nay 40 năm (17/2/1979-17/2/2019), cuộc Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc diễn ra trên toàn tuyến Biên giới phía Bắc Việt Nam. Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ.

Thuộc trong số người viết văn sớm hy sinh cho Tổ quốc, và nếu chỉ tính thế hệ thành danh trước 1945 thì Nam Cao là người duy nhất, hy sinh ở tuổi đời 36, và tuổi nghề chỉ trên 10 năm. Mười năm – một sự nghiệp gắn nối hai giai đoạn trước và sau 1945; cả hai kết thành một phù điêu bất hủ trong lịch sử văn chương Việt hiện đại.

Một nhà thơ nếu có một bài được hậu thế nhớ và lưu truyền cũng đã là không phí một đời sáng tạo. Phải nói rằng hầu hết trong số nhà thơ rất đông đảo rồi sẽ bị quên lãng mà không có bài thơ nào được hậu thế nhớ, kể cả những người sinh thời từng khá nổi tiếng. Nhưng Quang Dũng ít nhất cũng có hai bài đi vào lịch sử văn học Việt Nam: “Tây Tiến” và “Mắt người Sơn Tây”.
 

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 77 năm của quân đội nhân dân Việt Nam và trong 23 năm lực lượng Cảnh sát biển, cùng lúc có số lượng lớn tướng lĩnh cao cấp bị kỷ luật.
 

Văn học Việt Nam từ chữ Hán thời kỳ đầu cho đến chữ Nôm, rồi văn học tiếng Việt hay còn gọi là chữ quốc ngữ đầu thế kỷ XX…, đến nay đã có lịch sử hơn nghìn năm với tích lũy phong phú, đồng thời hình thành phong cách riêng độc đáo như các tác phẩm thơ lục bát, song thất lục bát mang đậm hồn cốt dân tộc; như hàng loạt tiểu thuyết và truyện ngắn trước 1945 như Số đỏ, Chí Phèo, Bước đường cùng….

Quốc kỳ là biểu tượng của một dân tộc, một quốc gia có chủ quyền và chính thể. Bất kỳ một quốc gia hay dân tộc nào có lịch sử và truyền thống văn hiến của mình đều có quốc kỳ như một biểu tượng của “Hồn thiêng sông núi”. Mỗi quốc kỳ thường có các thành tố và ẩn chứa, biểu đạt nhiều ý nghĩa tượng trưng của quốc gia đó. Lá cờ đỏ sao vàng cũng không là ngoại lệ.

Vanvn- Plato hay Platon là nhà triết học thời Hy Lạp cổ đại, người sáng lập Academy, nơi được coi là ngôi trường đầu tiên trong lịch sử nhân loại. Ông cũng là người viết những tác phẩm triết học có ảnh hưởng lớn tới hệ tư tưởng phương Tây.
 

- Nhà văn Sơn Tùng viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tất cả lòng ngưỡng mộ, say mê và tôn thờ. Những tác phẩm văn học viết về đề tài Bác của ông chứa đựng những cứ liệu lịch sử chân xác về sự hình thành nhân cách và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh gắn liền với lịch sử thời đại.
 

Vanvn- “Hôm nay 2-7 kỷ niệm 45 năm ngày Sài Gòn được đặt tên là Thành phố Hồ Chí Minh. Nhưng ai là người đưa ra ý tưởng đó?”, câu hỏi của một bạn đọc khiến chúng tôi phải lần tìm lại những trang lịch sử về nguồn gốc ý tưởng đó.

Vanvn- Nhân tưởng nhớ nhà văn Nguyễn Xuân Khánh (1933 – 2021) vừa qua đời, tôi muốn bạn cùng tôi đọc lại cuốn tiểu thuyết lịch sử “Hồ Quý Ly” của ông được Nhà xuất bản Phụ Nữ in bản đầu tiên năm 2000.

Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ ba trong lịch sử Việt Nam kéo dài từ năm 602 cho đến khi Khúc Thừa Dụ tiến vào Đại La, giành quyền cai quản toàn bộ Tĩnh Hải quân  năm 905.

Vanvn- Ngày nay có nhiều nhà thơ hứng thú với thể thơ lục bát, nổi tiếng với lục bát, nhưng có lẽ ít người có ý thức phân biệt thể lục bát với thơ trữ tình lục bát, tìm hiểu xem thể thơ trữ tình lục bát hình thành từ bao giờ, và nếu như thế, thiết nghĩ khó mà nhìn ra hết những cách tân của thể thơ này. Muốn nhìn ra diện mạo của thơ lục bát đương đại thì phải có cái nhìn lịch sử, phải nhận ra lịch sử của thể thơ và của thể loại thơ trữ tình lục bát.
 

Vanvn- Bên cạnh Kinh thánh, Shakespeare là nhà văn có những tác phẩm được trích dẫn nhiều nhất trong lịch sử của các nước nói tiếng Anh. Thực sự là một thiên tài văn học, ông đã viết tổng cộng 29 vở kịch, tất cả đều là những tác phẩm bậc thầy; 154 bài thơ sonnet, và hai bài thơ dài. Từ thế kỷ 16 đến nay, William Shakespeare có sức ảnh hưởng rất lớn đến văn học & ngôn ngữ Anh, tạo tiền đề cho những bộ phim hiện đại và đóng góp đáng kể cho triết học phương Tây.

Địa danh Kim Liên, Nam Đàn có một môi trường cảnh quan và lịch sử, văn hóa đáng tự hào, được người đời tôn vinh là vùng địa linh nhân kiệt.
 

Người lính và chiến tranh cách mạng đối với các tác giả trẻ không chỉ là đề tài văn học, đó còn là câu chuyện của giá trị lịch sử, văn hóa, con người, bài học giáo dục truyền thống, đạo đức cho hiện tại và tương lai. Chiến tranh và người lính, trong cách nhìn, cách cảm nhận và thể hiện của các nhà văn trẻ, hẳn nhiên sẽ khác với các thế hệ nhà văn đi trước, nhưng cũng vì thế, chúng ta có thêm cơ hội để chứng kiến những chuyển động của đời sống tinh thần, của tư duy nghệ thuật, mà hơn hết là cảm quan về giá trị được hình thành trong thế hệ trẻ.

(NLĐO) - Lịch sử dân tộc và nhân dân mãi khắc ghi và không bao giờ lãng quên những ngày tháng Hai oanh liệt trong cuộc chiến tranh biên giới cách đây 42 năm, khi quân, dân ta đã anh dũng, kiên cường, đánh trả cuộc tấn công của quân Trung Quốc.

Trong hàng ngàn, hàng vạn ngôi sao sáng trên bầu trời văn hiến dân tộc có các danh nhân lịch sử - văn hóa tuổi Sửu. Ngày xuân, nhắc lại tên tuổi các vị âu cũng là cách để chúng ta tưởng nhớ tiền nhân, tự hào về ông cha và giữ cho mạch ngầm văn hiến trong dòng chảy muôn đời của dân tộc trường tồn.

Nhân dịp đón xuân Tân Sửu, mời các bạn cùng lật từng trang sử, ôn cố tri tân những năm Sửu đáng nhớ trong lịch sử hào hùng của dân tộc.
 

Mới ngộ thêm phần nào “bức tranh lịch sử”,
Lịch sử trườn qua kí ức một đời văn!

Chùa Trấn Quốc có lịch sử lâu đời nhất của Hà Nội, cũng là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, được xây dựng từ thời Lý Nam Đế (544 - 548), thuộc phường Yên Hoa (nay là Yên Phụ) với tên là chùa Khai Quốc (mở nước).

Trong lịch sử Việt Nam, Bùi Thị Xuân là nữ danh tướng sống anh hùng, chết oanh liệt. Và những câu chuyện ít biết về cuộc đời bà được GS Nguyễn Quốc Trị công bố từ nhiều nguồn tư liệu chính thống ông đã cất công sưu tầm.
 

Nhà Tiền Lý (544-602) là một triều đại trong lịch sử Việt Nam, gắn liền với quốc hiệu Vạn Xuân. Nhà Tiền Lý kéo dài 58 năm, tổng cộng 3 đời vua, trong đó có 2 vua họ Lý và 1 vua họ Triệu cũng được tính gộp vào nhà Tiền Lý, tương tự như Dương Tam Kha trong nhà Ngô sau đó.

Là nơi bắt đầu cách mạng công nghiệp do cách mạng tư sản diễn ra sớm nhất thế giới, Anh cũng là đế quốc rộng lớn nhất trong lịch sử nhân loại - đế quốc mặt trời không bao giờ lặn, đánh bại cả Napoléon đại đế và khiến Tây Ban Nha suy tàn.
 

Nhà Hồ chỉ tồn tại trong 7 năm (1400 - 1407) nhưng là khoảng thời gian đầy biến động của lịch sử Việt Nam. Hồ Quý Ly và nhà Hồ là một khối mâu thuẫn lớn giữa khát vọng xây dựng một nhà nước tập quyền mạnh, một quốc gia hùng cường với việc thực hiện các khát vọng đó. Những sai lầm chủ quan và những thách thức nghiệt ngã của hoàn cảnh khách quan đã làm nhà Hồ thất bại và sụp đổ một cách chóng vánh.

Trước nhu cầu tâm linh ngày càng cao của xã hội, nhiều ngôi chùa có lịch sử tồn tại hàng chục, hàng trăm năm cũng đã tiến hành tôn tạo, cơi nới cơ sở thờ tự bằng các nguồn tiền cúng tiến của xã hội.

Archimedes Patti là nhân chứng hiếm hoi khi được mời tham dự sự kiện lịch sử: Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945.

Các tác phẩm được đặt hàng của ông chủ yếu là " tranh lịch sử ", bao gồm các chủ đề tôn giáo và thần thoại, và các cảnh săn bắn.

Nói đến tự sự, một thời gian dài người ta chỉ quan tâm tới cốt truyện. Cốt truyện đúng là một yếu tố cơ bản của tự sự, nhưng không phải là tất cả. Tuy nhiên cốt truyện cũng là một khái niệm của thi pháp học lịch sử, cụ thể.
 

Nghệ An là một tỉnh đất rộng, người đông; dưới góc độ tự nhiên, là hình ảnh thu nhỏ của đất nước; dưới góc độ lịch sử, là vùng đất trong chiếc nôi đầu tiên của người nguyên thủy ở Việt Nam.
 

Hoàn cảnh lịch sử nói trên đòi hỏi VH phải nhanh chóng hiện đại hoá.

Tại cuộc họp trực tuyến với 5 thành phố trực thuộc trung ương về phòng chống dịch Covid-19 diễn ra ngày 29-3, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhắc lại tinh thần của cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 lịch sử: Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa![1]
 

Trong tiến trình lịch sử của đất nước, rất nhiều sự kiện trọng đại gắn với các năm âm lịch 12 con giáp - lịch truyền thống của ông cha ta.

Nhân dịp năm mới Canh Tý 2020, chúng tôi xin điểm lại những mốc son đáng ghi nhớ của các năm Tý trong suốt chiều dài lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc.
 

Nhân dịp đón xuân Canh Tý 2020, xin gửi tới Quý bạn đọc bài biên khảo MỘT SỐ NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM TUỔI TÝ.

(Đọc tiểu thuyết lịch sử “Đường về Thăng Long” của Nguyễn Thế Quang – NXB Tổng hợp TPHCM, 2019)
 

Quảng trường Ba Đình là quảng trường lớn nhất Việt Nam. Đây là một địa danh nổi tiếng của Thủ đô Hà Nội, nơi đã diễn ra thời khắc lịch sử khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa cách đây hơn 7 thập kỷ.

Sau gần 8 năm thi công với chục lần lùi tiến độ cùng với việc đội vốn khủng, đường sắt Cát Linh - Hà Đông có lẽ là một trong những dự án giao thông nhiều trắc trở nhất trong lịch sử ngành giao thông công chính nước nhà.

Nhưng lịch sử chẳng bao giờ có nếu
Bởi ta yêu Tổ quốc vô cùng
Dâng trọn cuộc đời ta chiến đấu
Cho Người - muôn thuở vững núi sông!

Sông Bến Hải, cầu Hiền Lương là những địa danh lịch sử để nói về thời kỳ đất nước bị chia cắt. Trong giai đoạn đó, 2 miền có quan điểm khác nhau trên nhiều lĩnh vực và cả quan điểm về Triệu Đà.
 

Cái tên của ông sẽ mãi gắn liền với trào lưu báo chí khai phóng Việt Nam đầu thế kỷ XX, thứ đã đặt nền tảng cho không chỉ lịch sử báo chí Việt Nam, mà còn là sự thông dụng của chữ viết tiếng Việt ngày nay.

Kiệt sức nhưng kỳ lạ thay tâm hồn ta trở nên tĩnh lặng, suy ngẫm, liên tưởng đến những gì đã trải của bản thân, gia đình, dòng họ, làng xóm, đất nước. Một sự liên tưởng cần thiết không phải quên lãng mà là để nhớ. Nhớ để tránh lặp lại những sai lầm lịch sử. Giá trị của "Kiến chuột và ruồi" quan trọng nhất ở điểm chốt này.

Khu di tích lịch sử Kim Liên gồm những địa danh gắn liền với nơi sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở quê ngoại (làng Hoàng Trù); nơi Bác Hồ đã sống những năm 1901 - 1906 ở quê nội làng Kim Liên; khu mộ bà Hoàng Thị Loan (mẹ Chủ tịch Hồ Chí Minh) cùng nhiều di tích khác đã gắn liền với tuổi thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh và hai lần Người về thăm quê.

Trong loạt bài viết này, chúng tôi không có ý định xác quyết vai trò lịch sử của nhà Triệu hay Triệu Đà mà chỉ muốn đưa ra các quan điểm nhìn nhận trong từng thời kỳ và gắng lý giải vì sao lại có quan điểm như vậy. Trong khi sử dụng tài liệu và lý giải, nếu có thiếu sót thì rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý độc giả.

Ngày 7/5/1954 đã đi vào lịch sử của dân tộc Việt Nam và thế giới với chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

- 'Năm 1975 nhìn các đoàn làm phim vào Sài Gòn tôi thèm lắm, chỉ biết nhìn các thầy, các anh đầy ngưỡng mộ', đạo diễn Nguyễn Thước, một người không có cơ hội có mặt trong thời khắc lịch sử, chia sẻ.

Tổ quốc ơi! Những năm tháng hào hùng
Lịch sử sang trang từ ngày ấy
Cho đất nước bốn mùa hoa trái
Ánh sáng về xanh biếc niềm tin

Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất trong lịch sử Việt Nam kéo dài từ năm 218 TCN hoặc 179 TCN hoặc 111 TCN đến năm 39, dưới sự cai trị của phong kiến Trung Quốc.

Lịch sử phải được ghi lại, truyền đời cho dân. Thật minh bạch, rõ ràng. Thật cứng cỏi tư thế Việt Nam.

- Từ trang 351 – 359 tập 14 bộ Lịch sử Việt Nam (15 tập) có viết về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc 1979 với tiêu đề “Quan hệ với Trung Quốc và cuộc chiến tranh bảo vệ lãnh thổ của Việt Nam ở biên giới phía Bắc”.
 

Nhân Dân – người giữ hồn lịch sử
Mười bảy tháng Hai – Ai quên, ai nhớ
Thuở bi hùng của Đất Nước đau thương?
 

LTS: Chia sẻ về một số sự kiện lịch sử đáng nhớ trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc đầu năm 1979, Đại tá Đặng Việt Thủy đã gửi tới Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam bài viết.