Nghe Đọc: Từ một buổi gặp mặt, nghĩ về cách lãnh đạo thời nay

Thứ ba - 18/11/2025 20:38

Buổi gặp mặt Ngày Nhà giáo năm nay diễn ra thật đặc biệt. Không có diễn văn khuôn mẫu, không hoa tươi rực rỡ, không nghi thức dàn trải. Mọi thứ giản dị đến lạ – nhưng chính từ cái “không” ấy, người ta lại thấy rõ những điều “có” mà bấy lâu nay đôi khi đã vắng bóng: có tầm nhìn, có trí tuệ, có tương lai.

Bí thư Trần Lưu Quang tại cuộc gặp lãnh đạo các trường đại học trên địa bàn TP. HCM

>> Nghe đọc văn bản:

Tối 8/11, TP.HCM tổ chức buổi gặp mặt các trường đại học nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam. Tham dự có Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, cùng sự hiện diện của hơn 70 lãnh đạo các trường đại học và học viện trên địa bàn TP.

Buổi gặp mặt Ngày Nhà giáo năm nay diễn ra thật đặc biệt. Không có diễn văn khuôn mẫu, không hoa tươi rực rỡ, không nghi thức dàn trải. Mọi thứ giản dị đến lạ – nhưng chính từ cái “không” ấy, người ta lại thấy rõ những điều “có” mà bấy lâu nay đôi khi đã vắng bóng: có tầm nhìn, có trí tuệ, có tương lai.

Có tầm nhìn, khi những đề xuất về chuyển đổi xanh, về dữ liệu xanh, về kinh tế tuần hoàn… không bị coi là chuyện xa vời mà được lắng nghe, ghi nhận và phản hồi ngay tại chỗ. Trong không gian tưởng như lặng lẽ ấy, các nhà giáo, nhà khoa học, doanh nhân, chuyên gia… đều cất tiếng nói của mình, và quan trọng hơn – họ cảm nhận được mình đang được lắng nghe thực sự.

Có trí tuệ, khi người lãnh đạo không né tránh câu hỏi khó, không đưa ra những lời hứa hẹn hoa mỹ, mà nói rõ: “Thành phố sẽ làm gì, ai sẽ làm”. Giọng nói ấy không đao to búa lớn, nhưng có trọng lượng của một người hiểu việc, hiểu người, và hiểu rằng niềm tin chỉ đến từ sự minh bạch và hành động.

Có tương lai, khi mối dây liên kết giữa lãnh đạo và đội ngũ trí thức được nối lại bằng thái độ cầu thị và tinh thần cùng hành động. Đó không chỉ là sự tôn trọng về vị thế, mà là sự gặp gỡ của hai điều cốt lõi: tri thức và trách nhiệm.

Bà Lê Mai Lan, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, là người đã khái quát thật tinh tế: “3 không – 3 có” ấy^(*). Sáu chữ tưởng chừng đơn giản, nhưng lại phác họa rõ nét phong cách của ông Trần Lưu Quang – vị lãnh đạo không xây hình ảnh bằng lễ nghi, mà bằng lắng nghe; không nói chuyện phát triển bằng khẩu hiệu, mà bằng việc làm cụ thể; không tìm kiếm sự đồng thuận bằng lời kêu gọi, mà bằng đối thoại chân thành với tinh thần “nghe để ghi nhận, thấu hiểu và hành động”, “nói để làm”. Ông nhấn mạnh: “Sắp tới TPHCM sẽ có thay đổi, nhất là thay đổi cách làm và cách tiếp cận đối với những việc khó, bởi làm theo cách cũ khó giải quyết. Chúng tôi khuyến khích mọi người dũng cảm hơn".

Hình ảnh ông Quang ngồi lắng nghe từng ý kiến, từ chuyện điện rác, dữ liệu môi trường, y học công nghệ, đến tâm lý thế hệ Gen Z, tự chủ đại học… khiến tôi nghĩ đến một khái niệm quen mà hiếm: lãnh đạo biết lắng nghe. Ở một thời mà nhiều cuộc họp chỉ quanh quẩn trong “nghi lễ phát biểu” hay “báo cáo thành tích”, thì việc người đứng đầu chọn im lặng để nghe, chọn đối thoại để hiểu – đã là một sự đổi mới rất lớn.

Người ta vẫn thường nói: “Lãnh đạo không phải để nói cho hay, mà để làm cho đúng”. Ở buổi gặp hôm ấy, câu nói ấy được thể hiện bằng chính thái độ, ánh mắt, và lời đáp của người đứng đầu thành phố. Ông không nói như một diễn giả, mà nói như một người cùng chung khát vọng. Có lẽ, đó là lý do khiến nhiều người rời buổi gặp với tâm trạng nhẹ nhõm, tin tưởng – dù không có bó hoa nào trao tặng, không có bài phát biểu nào được in ra giấy.

Tôi chợt nghĩ, hóa ra cái người ta cần bây giờ không phải là những buổi lễ long trọng hay lời hô hào mỹ miều, mà là sự chân thành và minh bạch. Một thành phố có thể phát triển nhanh hay chậm, đôi khi không nằm ở nguồn lực vật chất, mà ở niềm tin – niềm tin giữa người lãnh đạo và đội ngũ trí thức, giữa chính quyền và người dân. Mà niềm tin ấy chỉ nảy nở khi hai bên biết lắng nghe nhau, nói thật với nhau, cùng hướng về một mục tiêu chung.

Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, khi những khái niệm như “chuyển đổi xanh”, “kinh tế tuần hoàn”, “dữ liệu mở” không còn là khẩu hiệu, mà là lối đi sống còn, thì tinh thần “3 không – 3 có” không chỉ dừng lại ở một buổi gặp. Nó có thể trở thành một phương châm lãnh đạo mới – nơi mà sự giản dị, chân thực và trí tuệ cùng hòa làm một. Vì sau tất cả, điều người dân mong muốn không phải là được nghe thật nhiều, mà là thấy được hành động thật.

Buổi gặp mặt hôm ấy có thể không có tiếng nhạc rộn ràng, không ánh đèn rực rỡ, nhưng nó lại sáng lên một thứ ánh sáng khác – ánh sáng của niềm tin. Và có lẽ, chính ánh sáng ấy mới là món quà ý nghĩa nhất mà Ngày Nhà giáo năm nay dành cho những người đang dạy, đang học, và đang chung tay làm nên tương lai của thành phố này.

“3 không – 3 có” – một công thức giản dị, mà chứa đựng triết lý lãnh đạo sâu sắc: Không bằng nghi thức, mà bằng trái tim. Không bằng lời nói, mà bằng việc làm. Không bằng quyền lực, mà bằng niềm tin.

Kết thúc cuộc gặp gỡ, thật bất ngờ, Bí thư Trần Lưu Quang cầm đàn guitar, lên sân khấu hát mộc bài “Thành phố tình yêu và nỗi nhớ.”

Vâng, “hãy lắng nghe… nghe thành phố thở…”, lãnh đạo hòa nhịp cùng nhân dân bằng trái tim, nhiệt huyết, trí tuệ và hành động của mình để thành phố HCM và cả đất nước này, vững bước trên con đường đi tới tương lai giàu mạnh, hạnh phúc, bình yên.

12/11/2025
Nguyễn Duy Xuân
(*) Nguồn tham khảo: Báo Tuổi trẻ và bài viết của nhà văn Lưu Trọng Văn đăng trên trang Fb cá nhân (https://www.facebook.com/luu.trong.van.634976).