Nguyễn Duy Xuân

Thiệp hồng con cháy sáng nến lung linh
Chữ HẠNH PHÚC bừng lên trong sức trẻ
Dẫu thời gian, dẫu cuộc đời dâu bể
Nhớ nghe con - giữ nhé - lửa tim mình!

Hình ảnh "Người hóa đá giữa đêm Rằm" là một nhãn tự đắt giá, lột tả sự tàn nhẫn của thời gian. Ở đó, người phụ nữ không hóa đá trên đỉnh núi cao để thiên hạ chiêm bái, mà họ "tự lấp sâu vạn dặm" tuổi xuân của mình ngay giữa lòng làng quê, trong sự im lặng của lòng thủy chung lầm lạc.

Năm 2021 sau một thời gian tìm kiếm chương trình Tiến sĩ, Duy Việt nhận được lời mời nhập học chương trình Tiến sĩ Hóa hữu cơ và Hóa dược với học bổng toàn phần cho suốt quá trình học của các đại học danh tiếng ở Mỹ như Đại học Illinois tại Chicago, Đại học Kansas, Đại học Florida, Đại học Purdue…

Mỗi hành vi, lời nói, sản phẩm thiếu chuẩn mực, gây phản cảm nếu không được kiềm chế, thanh lọc thì sẽ như mưa dầm thấm đất, làm xói mòn những giá trị văn hóa vốn đã được thử thách qua thời gian lịch sử.

Phần lớn thời gian của 81 ngày đêm là chiến đấu ở các khu vực, làng xã xung quanh Thành cổ, tức là bên ngoài thành. Thành cổ Quảng Trị là một khu hình vuông, phía sau là sông Thạch Hãn, 3 hướng còn lại là Bắc, Đông, Nam, là những chỗ giao tranh. Không đánh nhau ở trong Thành cổ, cho đến ngày thứ 81.

Những thống kê sau đây có thể chưa đầy đủ nhưng cũng cho ta thấy các nhà văn, nhà thơ tuổi Tỵ chiếm số lượng khá đông đảo trên văn đàn Việt thế kỷ XX. Nhiều tác giả xứng đáng là cây đại thụ của nền văn học Việt Nam hiện đại và sẽ lưu danh mãi với thời gian như: Nam Cao, Thâm Tâm, Trần Mai Ninh, Lê Đạt, Phạm Tiến Duật...

Biết bao vật đổi sao dời
Vẫn không quên được một thời gian lao!

Dù thời gian có trôi qua, dù “hai mươi lăm năm rồi” kể từ trận hải chiến Gạc Ma, nhưng những người lính đã hy sinh vẫn sống mãi trong lòng nhân dân. Các anh không chỉ là những người con của đất nước, mà còn là những anh hùng, biểu tượng bất tử của tinh thần yêu nước, của sự hy sinh cao cả vì Tổ quốc.

Bài thơ "Chợ làng" của Nguyễn Duy Xuân gợi lên những hình ảnh mộc mạc, bình dị về chợ quê, nơi gắn bó với người dân từ bao đời. Với giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, bài thơ như một bản nhạc về cuộc sống nông thôn, nơi mà dù thời gian trôi qua, vẫn giữ được nét đẹp chân phương, giản dị.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của nhân dân ta, có những sự kiện mang tính lịch sử sẽ còn sống mãi với thời gian. Chiến thắng trận đầu của quân và dân ta đánh bại cuộc tập kích chiến lược của không quân Mỹ mở đầu cho cuộc chiến tranh, phá hoại miền Bắc cách đây 60 năm ngày 5/8/1964 là một mốc son lịch sử như vậy.

Nửa thế kỷ qua, chị làm vợ với chiếc bóng đơn côi
Đêm cũng như ngày: thời gian vụn ra nhiều mảnh

Tựa của tập thơ “Từ đuôi mắt Chư Yang” như là góc nhìn, là điểm xuất phát thú vị của Trần Nguyệt Ánh. Từ “đuôi mắt” đầy ẩn ý ấy, thi sĩ dẫn dắt người đọc lần lượt đi qua không gian – thời gian dồn nén cảm xúc, tâm trạng của quá khứ - hiện tại – tương lai; của hoài niệm, nhớ thương, tiếc nuối và khát vọng.

Theo lập luận của kiểm sát viên, bị cáo Lê Thị Hương cần thời gian ở bên con để động viên con học hành. Đại diện cơ quan công tố đã đề nghị giảm nhẹ hình phạt với bị cáo Hương theo hướng cho hưởng án treo và trả tự do ngay tại tòa.

Hình ảnh bên trong Nhà hát dân ca Quan họ Bắc Ninh với những hàng ghế gỗ lớn kết hợp bàn trà với trị giá hàng tỷ đồng, gây bàn tán trong dư luận thời gian qua, nhiều người đánh giá là phô trương.
 

Đã bước sang năm 2023 được mấy ngày rồi mà vẫn còn cảm giác bâng khuâng của thời khắc giao thừa giữa năm cũ sang năm mới. Âu đó cũng là lẽ thường tình khi tâm lý con người chưa quen với cái mới mẻ của thời gian trong vòng xoay vũ trụ.

Ngày 13 tháng 3 năm 2019, trên dòng thời gian facebook của nhà thơ 16 vợ Nguyễn Đăng Hành đăng bài tự họa chân dung của ông và chân dung một bạn thơ ông trân quý:

Ông là Triều Hành, sống vào thời Đường (Trung Quốc), người đã có thời gian ngắn cư ngụ trên đất Việt Nam, và từng là viên quan cai trị nước ta trong giai đoạn thuộc Đường.

- Thời gian gần đây bỗng nhiên có khuynh hướng phủ nhận việc chúa Nguyễn Ánh (vua Gia Long) từng ra đến Côn Đảo (tên cũ là Côn Lôn), dù chuyện này từng đã ghi rõ trong bản dịch bộ Đại Nam thực lục.
 

Chỉ trong một thời gian ngắn gần đây, đã có ba chuyến công tác của Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ thu hút được tình cảm và sự quan tâm sâu sắc của dư luận cả nước.

Chỉ cần sống ở đất nước mặt trời mọc một thời gian ngắn, mọi người đều sẽ hiểu sâu sắc lý do khiến nước Nhật tan hoang sau chiến tranh thế giới thứ 2, bật dậy mạnh mẽ trở thành cường quốc khiến cả thế giới phải nghiêng mình. Sự "thần kì Nhật Bản" không đến từ quà tặng Trời cho, nó đến từ chính phẩm chất của mỗi người Nhật, được trui rèn trong vắn hóa cộng đồng.

- Nhà thơ Trúc Thông 82 tuổi, bị cơn tai biến nặng không rời khỏi giường, ông ăn trên giường, uống trên giường, ngủ li bì suốt ngày trên giường. Thời gian cuối đời là giai đoạn khó khăn nhất sau 13 năm ông bị tai biến, nhưng người vợ hiền vẫn lặng lẽ, bền bỉ chăm sóc những ngày còn lại của ông trên thế gian.

Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ trước khi viên tịch khẩu dụ: "Sau khi tôi theo hầu Phật tổ thì không được tổ chức tang lễ linh đình, nghi lễ hết sức giản đơn,...  
Đề nghị không vòng hoa phúng điếu, không tiểu sử dài dòng, không tiêu tốn thời gian và tổn hại công đức của Tăng Ni và Phật tử".

Trong thời gian khó khăn do chiến tranh và bao cấp của đất nước, gia đình ông đã gồng mình lên để vượt qua. Với 7 miệng ăn mà thu nhập chỉ có đồng lương công chức “ba cọc ba đồng”, gia cảnh của nhà thơ chỉ những đứa con ông là người thấm thía hơn ai hết.

Trong khoảng thời gian 6 năm (2012 – 2018), 182 bài bình luận, 87 tiểu phẩm (Chuyện Luồn chuyện Cúi) và thơ châm của NDX đã được đăng tải trên chuyên mục Diễn đàn của báo.

Thời gian
Dài vô nghĩa
Chuyện của lòng
Chẳng đơn giản đâu anh!

- Trong tất cả các bài viết trên Nam Phong, chữ Quốc ngữ hay chữ Hán, Phan Khôi đều dùng bút danh Chương Dân. Vì sao ông đã không ký bằng họ tên thật (Phan Khôi) ngay lúc đầu có bài đăng báo? Vì sao ông duy trì tình trạng này suốt thời gian từ 1918 đến tận mười năm sau, hầu như đến 1929?
 

Cuốn tiểu thuyết Người Công giáo Cộng sản trải dài trong mốc thời gian từ đầu thế kỷ 20 đến gần cuối thế kỷ 20. Trong đó giai đoạn 1930 đến 1945 là giai đoạn tôi viết nhiều về phẩm chất của người Cộng sản thông qua nhân vật Trần Tử Bình.

Tối 8-8, UBND TP Hà Nội ra quy định mới về việc siết chặt cấp và sử dụng giấy đi đường trong thời gian giãn cách xã hội toàn TP.

Chiều 25 tháng 7 (2021), rảnh thời gian tôi mở tủ sách lấy tập thơ "THĂM THẲM BÓNG LÀNG" của nhà thơ Đinh Sỹ Minh ra đọc lại. Trong 45 bài thơ của "THĂM THẲM BÓNG LÀNG", bài thơ "Quê Choa" với ngôn từ mộc mạc, với cách viết ngẫu hứng và hồn nhiên đã để lại cảm xúc khá ấn tượng trong tôi.

“Họ” đây là Nguyễn Quốc Anh và đồng phạm – những nhân vật chủ chốt trong vụ án nâng khống giá thiết bị y tế tại Bệnh viện Bạch Mai gây chấn động cả nước thời gian qua.

Vanvn- Mỗi quốc gia, dân tộc trên hành tinh này đều mang niềm tự hào sâu sắc về những giá trị văn hóa – giá trị tinh thần của đất nước mình. Nếu như giá trị vật chất là những thứ luôn biến đổi, vận động không ngừng theo từng ngày, từng giờ thì giá trị tinh thần lại là thứ sâu lắng hơn, có khả năng trầm tích và ngưng đọng, bất chấp sự trôi chảy và tàn phá của thời gian. Một trong những giá trị tinh thần hàng đầu mà hầu hết cộng đồng, dân tộc nào cũng có, đó chính là ngôn ngữ.
 

Đừng khắc lời thề lên đá
Thời gian mưa nắng bào mòn
Lấy ai làm chứng nhân.

Năm kia, muộn hơn chặp này khoảng mươi ngày thì phải, lão đến nhà thi sĩ Nguyễn Thanh Lâm chơi. Anh em lâu ngày mới gặp nên có nhiều chuyện để nói, nhưng chuyện gì thì chuyện, hai anh em cũng quay về chuyện Tử Vi lý số, xem thời gian tới bố con lão nên làm những gì và tránh những gì.

(Vanchuongphuongnam.vn) – Khi viết những dòng này, tôi đã thức tỉnh trong vài người quen những cảm xúc mà thời gian đã xóa nhòa, và tôi đã xâm phạm đến cõi yên tĩnh nấm mồ của chính cha tôi. Tôi buộc lòng làm vậy, và xin người đọc nể nang những tình cảm đã thúc đẩy tôi viết mà lượng thứ cho ngòi bút kém cỏi của tôi. Tình cảm này, tôi xin nói trước, là sự bênh vực của tôi đối với cha mình.
 

Thời gian trôi
mỗi lần đến tháng Ba
lòng ta nức nở...

Lời dẫn: Đây là hai bài viết của học giả Phạm Quỳnh. Hai bài này đều theo bản in trong Phạm Quỳnh – Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp trong thời gian 1922-1932 của Nhà xuất bản Tri Thức xuất bản năm 2007 tại Hà Nội. Xin trân trọng giới tiệu cùng bạn đọc. Bản dịch của Nguyên Ngọc.

Nhà Hồ chỉ tồn tại trong 7 năm (1400 - 1407) nhưng là khoảng thời gian đầy biến động của lịch sử Việt Nam. Hồ Quý Ly và nhà Hồ là một khối mâu thuẫn lớn giữa khát vọng xây dựng một nhà nước tập quyền mạnh, một quốc gia hùng cường với việc thực hiện các khát vọng đó. Những sai lầm chủ quan và những thách thức nghiệt ngã của hoàn cảnh khách quan đã làm nhà Hồ thất bại và sụp đổ một cách chóng vánh.

Nếu nghị định mới thể hiện được tâm nguyện của dân thì chắc chắn cách gọi “Nghị định Thủy Tiên” sẽ được dân gian ghi nhận bởi những gì mà Thủy Tiên làm được trong thời gian qua đã lay động tận sâu thẳm trái tim nhân ái của hàng triệu con người.

-Tôi được thụ giáo “không chính thức” thầy Phan Ngọc có lẽ là một cơ duyên mà tôi không biết trước. Hồi ấy, cuối năm 1973, tôi trở thành sinh viên của khoa Ngữ Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội cho đến cuối năm 1977 thì chúng tôi tốt nghiệp khóa học này. Sau đó tháng 5 năm 1978, tôi cùng một vài bạn bè khác cùng khóa Ngữ Văn 18 được Khoa và Nhà trường giữ lại làm cán bộ giảng dạy. Bắt đầu từ thời gian ấy, tôi mới biết đến thầy Phan Ngọc.

Khi ông Đang ra tù năm 1973 ông vẫn còn bị quản chế 5 năm. Theo tiền lệ thời gian đó Bộ Công an phải nuôi ông mỗi tháng 15 đồng, cũng tạm đủ ăn. Sau đời sống khó khăn số tiền đó không đủ nuôi ông, công an Thái Bình xin thêm, Bộ giải quyết cho 50 đồng nhưng hàng tháng phải cho người trực tiếp lên đơn vị tôi lĩnh về.

Thời gian đâu dễ nguôi ngoai
“Mình ơi”! hai tiếng nhớ hoài trong tim

Nhiều vụ việc sử dụng súng đe dọa người khác diễn ra thời gian gần đây khiến dư luận hết sức quan tâm bởi đây là vấn đề nóng liên quan đến an ninh trật tự xã hội, đến việc quản lý vũ khí và con người của cơ quan chức năng.
 

Sự thực thì cả hai không còn uy tín để tiếp tục trên cương vị lãnh đạo của mình, đặc biệt là thời gian này đang khẩn trương triển khai công tác chuẩn bị cho đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi.

Nói đến tự sự, một thời gian dài người ta chỉ quan tâm tới cốt truyện. Cốt truyện đúng là một yếu tố cơ bản của tự sự, nhưng không phải là tất cả. Tuy nhiên cốt truyện cũng là một khái niệm của thi pháp học lịch sử, cụ thể.
 

Thời gian nghệ thuật là một tập hợp của nhiều thời gian cá biệt, chủ yếu là thời gian trần thuật và thời gian câu chuyện tạo nên. Các thời gian này tác động vào nhau, liên kết nhau, lược bỏ các thời đoạn không cần thiết, tạo thành cái nhịp độ chung của tự sự và vận động của đời sống trong truyện.

Từ chối vị trí cao tại một công ty dược, Phượng quay về nơi sinh ra, làm cô giáo để “trả món nợ ân tình mà nhà nước và quê hương nuôi mình thời gian đi học”.

vỡ tan những thăng trầm thời gian
ta gói mình trong tiếng cười thầm lặng

 - Thời gian gần đây, nhiều vụ “đường lưỡi bò” xuất hiện trên các sản phẩm nhập ngoại đang là mối quan tâm đặc biệt của dư luận.

Đây là chuyện liên quan đến chủ quyền đất nước, là ý thức trách nhiệm đối với tổ quốc. Các vị trong Hội đồng duyệt phim cần hiểu rằng, vấn đề không nằm ở thời gian xuất hiện đường lưỡi bò bao nhiêu giây, mà là việc nó tuyệt đối không được phép xuất hiện trên màn ảnh cũng như trên các phương tiện truyền thông khác.

Loạt bài điều tra độc quyền đăng tải trên một tờ báo thời gian qua đã khiến dư luận dậy sóng về một thực trạng đáng báo động hiện nay.

Mạng xã hội thời gian qua rộ lên chuyện Bộ trưởng GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ nói, năm học 2019-2020, ngành giáo dục xác định ưu tiên việc “dạy người”.

Kinh nghiệm chỉ là chân lý cục bộ trong một phậm vi không gian và thời gian hẹp. Dùng kinh nghiệm để đề xuất chủ trương thì xác suất sai là lớn do “ngoại suy” nhiều.
 

 - Tôi không biết từ khi nào ngành giáo dục lại có sự tréo ngoe về thời gian học và khai giảng khiến dư luận hết sức quan tâm như bấy lâu nay.
 

Cuốn sách Sự thật về quan hệ Việt Nam – Trung Quốc trong 30 năm qua là một văn kiện quan trọng của Bộ Ngoại giao nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được công bố ngày 4 tháng 10 năm 1979 nhằm vạch trần bộ mặt phản động của bọn bành trướng Bắc Kinh đối với nước ta trong suốt một thời gian dài. Cuốn sách này gồm toàn văn bản văn kiện nói trên.  
Hà Nội /Tháng 10 năm 1979/Nhà Xuất Bản Sự Thật

Thời gian trôi  không dừng lại bao giờ
Để ngọn phù sa mái chiều lam tím

Lắng trong tiếng Mẹ ru hời
Bài ca Đất Nước một thời gian lao

Một lễ hội hoành tráng như thế liệu có khả năng tạo đột phá giúp Thanh Hóa chấm dứt nạn thiếu đói, chấm dứt cảnh thầy trò vùng sâu vùng xa đu dây tới trường, chấm dứt hiện trạng gần 1000 phòng học tạm bợ, chấm dứt vấn nạn tiêu cực nơi công đường trong thời gian tới?

Tình yêu dẫu thời gian không ngăn trở
Vẫn như phù sa cứ lở cứ bồi
Như con sóng tìm bờ mãi không thôi
Theo tháng năm tình ta càng thi vị

Bốn ngày liên tiếp xảy ra 4 vụ tai nạn nghiêm trọng đang khiến cho ngành đường sắt “chao đảo” bởi chưa bao giờ, trong lịch sử đường sắt Việt Nam, tai nạn lại dồn dập trong một thời gian rất ngắn như vậy.

Thành ngữ, theo Từ điển tiếng Hán hiện đại (trang 160), là phân câu ngắn hoặc từ tổ đã định hình, kết tinh đơn giản do thói quen mọi người dùng trong thời gian dài để lại. Thành ngữ tiếng Hán phần nhiều do bốn chữ tạo thành, thường đều có xuất xứ. Có một số thành ngữ nhìn chữ trên bề mặt không khó lí giải

(GDVN) - Trận đánh tiêu diệt trên sông Bạch Đằng năm 1288 là một mẫu mực về mọi phương diện: chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, bí mật cao độ, tính toán thời gian chuẩn xác...

Em! Em ơi! mùa xuân
Theo thời gian đi mãi
Chỉ còn trong chúng ta
Xuân tình còn ở lại!

Theo quan niệm dân gian, thời gian cụ thể ông Táo “bay về trời để bẩm báo Ngọc Hoàng” là 12g trưa vào ngày 23 tháng Chạp. Do vậy, vào tối ngày 22 tháng chạp hoặc trước trưa 23 tháng chạp (buổi sáng tính theo lịch âm) nên tiến hành nghi thức cúng tiễn ông táo về trời.

Bài này là một phần trong loạt bài "Nguồn gốc Việt Nam của tên gọi 12 con giáp". Tuất dùng để chỉ thời gian như năm, tháng, ngày, giờ (từ 7 đến 9 giờ tối); chỉ không gian như hướng tây tây bắc (WNW, West NorthWest) và tuổi có thể liên hệ đến vận mệnh con người (bói toán); có người lại coi tuổi con (thú) nào quan trọng hơn cả ngày tháng năm sinh của mình ..

Phần này bàn về cách dùng đỗ như "đỗ trạng nguyên", xuống thuyền/lên đất, trên và dưới vào thời LM Alexandre de Rhodes sang An Nam truyền đạo, cụ thể là qua tự điển Việt Bồ La và các tài liệu chữ Nôm hay tiếng Việt cùng thời đại. Với cách nhìn rộng ra hơn, từ trục không gian đến thời gian, ta có cơ sở giải thích các cách dùng đặc biệt này trong tiếng Việt.

Lời tác giả: Mới đó mà bài thơ này chào đời đã tròn 4 năm. Thời gian lùi xa nhưng tính thời sự của nó vẫn còn nóng hổi. Xin đăng lại bài thơ này. Bài thơ cũng đã được đăng trên Dân trí, 7-9-2013

Úp măt vào thời gian khấn thầm trong dâu bể
Xòe bàn tay: ngang, dọc lối đi về
Rồi lại mơ, lại ước gặp lại buổi hẹn thề
Biết ảo vọng vô hình giằng níu

LTS- Loạt bài CÁC PHƯƠNG TIỆN BIỂU THỊ KHOA TRƯƠNG TRONG TÁC PHẨM CỦA MẠC NGÔN của Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Kiên mà chúng tôi giới thiệu trên trang NDX.net thời gian gần đây luôn nhận được sự hưởng ứng của nhiều độc giả yêu thích nghiên cứu văn học nói chung và nhà văn Mạc Ngôn nói riêng.
Loạt bài này sẽ được khép lại với phần cuối mà tác giả vừa gửi cho chúng tôi. Xin trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Ngọc Kiên, cảm ơn quí độc giả đã quan tâm theo dõi.

Lễ cúng ông Công ông Táo thường được tiến hành vào ngày 23 tháng Chạp. Vậy thời gian nào đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo?

Bàn luận về tính cách người xứ Nghệ không phải là một vấn đề mới. Trước đây đã có nhiều nhận định của các nhà nghiên cứu và cơ bản đều đạt được nhiều sự đồng thuận. Tuy nhiên, tại các điểm nhìn khác nhau, về không gian, thời gian khác nhau, có thể có những phát hiện khác nhau. Với nhận thức đó, nhân dịp đầu xuân, VHNA đã trao đổi bàn tròn với một số nhà nghiên cứu, nhà báo quan tâm đến vấn đề này. Xin giới thiệu với bạn đọc như là một gợi mở để chúng ta tiếp tục tìm hiểu và có những phát hiện mới trong đề tài thú vị này.