Nguyễn Duy Xuân

Một thế kỷ ấy là cả một trường ca vinh quang, nhưng cũng chất chứa nhiều trăn trở, đặc biệt khi báo chí hôm nay đứng giữa giao lộ của cuộc chuyển mình toàn diện – vừa cơ hội, vừa thách thức.

Báo Thanh Niên ra đời không chỉ đánh dấu sự hình thành một cơ quan ngôn luận đầu tiên của cách mạng Việt Nam, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho nền báo chí cách mạng nước nhà. Từ đó, ngày 21/6 hằng năm được chọn làm “Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam”, để ghi nhớ một mốc son lịch sử đầy tự hào.

Trong lịch sử phát triển vùng đất phương Nam, Gia Định Báo là hiện tượng văn hóa tinh thần độc đáo mang lại nhiều đóng góp và giá trị có tính chất khai mở về báo chí, văn chương, ngôn ngữ bằng chữ quốc ngữ Latin theo hướng hiện đại. Vì thế, Gia Định Báo sớm trở thành một trong những đối tượng được quan tâm hàng đầu của các thế hệ nhà nghiên cứu Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.

- Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2025), chiều nay (27/5), Hội Nhà báo tỉnh Đắk Lắk tổ chức tọa đàm với chủ đề: “Báo chí Cách mạng Việt Nam chuyển mình trong kỷ nguyên số”.

Trên các trang mạng, kể cả báo chí, người ta không quên liệt kê một loạt những ngày kỷ niệm được xếp vào hàng “sự kiện” mà có lẽ rất, rất ít người biết và hầu như không mấy quan tâm, nhưng...

Những tưởng câu nói của ông bộ trưởng nọ hồi tháng 6 năm 2014 sẽ mãi mãi giữ kỉ lục “chém gió” Việt Nam khi ông cho rằng “bán vé số là nghề có thu nhập cao”(1). Báo chí đã từng đánh giá câu nói ấy chẳng khác gì “một phát minh của thế kỉ”(!).

"Nguyễn Duy Xuân là một nhà thơ, nhà giáo và nhà báo đến từ Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, Việt Nam. Ông nổi bật với những tác phẩm mang phong cách giản dị, gần gũi với đời sống con người và những vấn đề xã hội. Bên cạnh sự nghiệp viết văn, ông còn tích cực hoạt động trong lĩnh vực báo chí, chia sẻ những quan điểm và góc nhìn cá nhân về nhiều vấn đề thời sự trong nước.

Thông tin từ Sở Xây dựng Hà Nội – được báo chí phản ánh mấy hôm nay - khiến dư luận sửng sốt.

Theo phản ánh của báo chí, một số vị lãnh đạo sở, huyện ở Bắc Ninh vừa thể hiện “tinh thần thể thao” đáng khâm phục: trong một tuần ba lần các vị bỏ nhiệm sở đi chơi golf và giao lưu với các golfer khác ở ngoài tỉnh.
 

Sau khi vụ việc liên quan đến PGS.TS Đinh Công Hướng được báo chí phản ánh, đa số ý kiến bày tỏ sự cảm thông với ông, đồng thời đề xuất cơ chế, chính sách để nhà khoa học sống được bằng chính năng lực trí tuệ của mình.
 

Theo báo cáo của Ban Dân nguyện, hiện có 36 tỉnh, TP trực thuộc trung ương đề nghị nên có 1 bộ SGK để sử dụng chung. Rất nhiều ý kiến bạn đọc được báo chí phản ánh đều đồng tình, ủng hộ chủ trương Bộ GD-ĐT biên soạn một bộ SGK.

Giăng cờ, đèn, kèn, trống
Khí thế bốc rầm rầm
Tay giơ cao nắm đấm
Quyết tâm và quyết tâm(!)

Loạt thông tin trên báo chí những ngày này khiến dư luận bất bình, căm phẫn, dù đã đoán trước được chuyện gì đến rồi cũng sẽ đến khi cách đây chưa lâu, giá kit test Covid-19 “nhảy múa” giữa lúc đại dịch căng thẳng.

Điều mà đại biểu Vân trăn trở cũng chính là vấn đề mà báo chí và dư luận từng phản ánh trong nhiều năm qua. Nhiều địa phương hằng năm phải nhận gạo cứu trợ vào dịp Tết Nguyên đán nhưng vẫn quyết bỏ ra hàng trăm, thậm chí là ngàn tỷ đồng từ ngân sách để “đua” xây tượng đài, cổng chào.
 

"Báo chí Trung Quốc khi đó làm ầm ĩ lên rằng đó là một chiến thắng hoành tráng, nhưng tôi nghĩ đó chỉ là một cuộc thảm sát hèn hạ", chuẩn đô đốc Lê Kế Lâm trả lời Zing.vn.

Trên báo chí thời nay, ta thường bắt gặp những câu có động từ "lọt", ví dụ: Việt Nam lọt vòng chung kết, thủy sản VN lọt nhóm nước xuất khẩu hàng đầu, người đẹp lọt Top 15...

Nhân chuyện Đại sứ Lý Đức Trung mặc quốc phục trình Quốc thư lên Tổng thống Israel ngày 9/8/2022 được báo chí phản ảnh gây tranh cãi dư luận, chúng tôi xin đăng bài viết này của Nhà văn Hoàng Quốc Hải để bạn đọc hiểu thêm về vấn đề "quốc phục" Việt Nam.

Trả lời báo chí thời điểm cuối năm 2021, ông Đỗ Đức Lưu khẳng định CDC Nam Định đã tuân thủ đúng quy trình, thủ tục pháp luật liên quan hoạt động đấu thầu, mua sắm tập trung và bản thân ông này "không nhận bất cứ đồng nào" từ Công ty Việt Á.

Đọc thông tin báo chí vừa phản ánh mà không thể tin nổi.
 

Tôi viết những dòng này trong tâm trạng rối bời, đầy xót xa. Báo chí vừa đưa tin, 382 héc ta rừng bị lâm tặc tàn phá trong những ngày tháng Ba Tây Nguyên tại địa bàn xã Ea Tờ Mốt, huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk.
 

Vụ bé Vân An (8 tuổi, TPHCM) bị người tình của bố đẻ bạo hành đến chết khiến báo chí và mạng xã hội lại bùng lên chuyện đúng sai trong quan niệm giáo dục “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” của ông bà ta xưa.

Nó buông rơi vào sáng ngày 18-9-2021 khi báo chí đồng loạt thông tin Phan Quốc Việt, Phạm Duy Tuyến và đồng bọn bị bắt.

Một sự kiện hy hữu gây sốc dư luận được báo chí đăng tải vào giờ phút đầu tiên của ngày 5-11-2021.
 

Mười năm trước tôi tấp tểnh bước vô làng báo, không nhãn mác, không danh hiệu. Và mười năm sau vẫn thế, tôi là tôi với cái tên cúng cơm của mình: Nguyễn Duy Xuân.

Vanvn- “Ở các nước văn minh tiên tiến thì văn học đều có trước báo chí, mà ở nước ta thì chính lại nhờ báo chí xây dựng nền văn học.”(1) (Thiếu Sơn)
 

Theo phản ánh của báo chí gần đây, một số học sinh lớp Trường THCS - THPT Tân Mỹ, huyện Thanh Bình (Đồng Tháp) đọc, viết khó khăn. Có em đọc không liền câu và phải đánh vần từng chữ, viết chậm, viết sai chính tả nhiều.
 

Thế là trong làng báo xứ Nghệ không còn Tạp chí VHNA nữa, nhưng người xứ Nghệ vẫn viết báo, làm báo; vẫn dùng các cơ quan báo chí để chuyển tải thông tin thời sự chính trị; để nêu ý kiến, giãi bày tâm tư, nguyện vọng; để bàn thảo những giải pháp phát triển kinh tế - xã hội; để phổ biến những giá trị văn hóa tinh thần mà các loại hình văn hóa nghệ thuật tạo ra...

Hiện tượng "tranh công, chối tội, đổ lỗi, thanh minh" (chữ của nhà báo Bùi Hoàng Tám) bằng mọi cách kể cả việc lươn lẹo ngôn từ đang làm méo mó tiếng Việt và vẩn đục văn hóa ứng xử nơi cơ quan công quyền, trên báo chí và mạng xã hội.

Theo phản ánh của báo chí, hàng ngàn hộ dân tại Thanh Hóa, thuộc diện được nhận tiền trợ cấp từ gói hỗ trợ an sinh xã hội 62 ngàn tỷ của Chính phủ, tự nguyện làm đơn từ chối và nhất trí “hỗ trợ” lại Nhà nước.

Báo chí, dư luận và các chuyên gia đang tranh cãi về việc bộ GTVT chủ trương lập dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua 8 tỉnh, TP có vốn đầu tư ước khoảng 100.000 tỉ đồng.
 

Chuyện lạm dụng xe biển xanh có lẽ còn tiếp diễn dài dài, dù báo chí và dư luận lên tiếng mạnh mẽ nhưng xem ra những công chức, viên chức thích xài xe công để ăn chơi vẫn “mũ ni che tai”.

Từ sáng 03/9, dư luận chấn động trước thông tin mà báo chí trong nước đăng tải.

 - "Họ bảo không có cơ quan nhà nước nào quản lý báo chí, dân quản lý báo chí", tôi cứ suy nghĩ mãi về chuyện kể và lời nhắn nhủ của vị cựu Bộ trưởng nhiều duyên nợ với ngành thông tin và truyền thông.

Cái tên của ông sẽ mãi gắn liền với trào lưu báo chí khai phóng Việt Nam đầu thế kỷ XX, thứ đã đặt nền tảng cho không chỉ lịch sử báo chí Việt Nam, mà còn là sự thông dụng của chữ viết tiếng Việt ngày nay.

Báo chí vừa đăng tin, có vị cán bộ nọ rất giàu, vì muốn ngăn không cho trẻ con chạy xe lên vỉa hè đoạn qua nhà mình nên đã đổ bê tông cắm hàng đinh nhọn hoắt chắn ngang hết sức nguy hiểm. Sạn đấy chứ ở đâu xa!

Cụm từ “chuyến tàu vét” không biết xuất hiện từ bao giờ nhưng có lẽ nó bắt đầu rộ lên từ ngày báo chí phát hiện cựu Tổng Thanh tra Chính Phủ Trần Văn Truyền trước khi nghỉ hưu đã kí quyết định bổ nhiệm hàng loạt cán bộ.

Hi vọng Thủ tướng đã yêu cầu xử lý nghiêm nhà báo, cơ quan báo chí “sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ”, thì cũng xử lý nghiêm những quan chức dùng quyền lực ép báo chí phải gỡ bài vô lối.

Trước sự việc nêu trên, dư luận không thể không đặt ra câu hỏi, tại sao việc lãnh đạo huyện Tuy Đức bổ nhiệm người nhà trái qui định như thế diễn ra đã sáu bảy năm nay mà địa phương không có phản ứng gì để bây giờ báo chí phanh phui mới vội vàng vào cuộc chỉ đạo xử lí?

Tuần qua, báo chí và mạng xã hội bình luận sôi nổi về đề thi ngữ văn THPT năm 2017, với đoạn văn đọc hiểu, trích dẫn từ sách “Thiện, Ác và Smartphone” của tác giả Đặng Hoàng Giang (NXB Hội nhà văn, 2017). Xin trích:

Tuần qua, báo chí và mạng xã hội liên tục phản ánh những siêu biệt phủ của các vị đương kim giám đốc sở ở một tỉnh nghèo miền núi.

Chúng ta không nên và thậm chí, cần phải hết sức thận trọng trước những thông tin ở đâu đó cung cấp cho người làm báo dù có thể là rất chính xác vào mỗi kỳ "quy hoạch nhân sự" khi đằng sau đó là ý đồ của ai đó. Vô tình, chúng ta trở thành công cụ giúp cho một ai đó, một nhóm nào đó đang mưu cầu lợi ích riêng mà báo chí thì vô tư, không hay biết, trở thành cánh tay nối dài giúp họ.

Trao đổi với báo chí sau khi có kết luận thanh tra về việc thăng tiến thần tốc của bà Trần Vũ Quỳnh Anh, Phó Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa Phan Quang Vinh thừa nhận có hàng loạt sai sót trong việc bổ nhiệm.

Người Việt làm báo trước nhất trong buổi đầu báo chí sơ khai, không ai khác hơn là Sĩ Tải Trương Vĩnh Ký (1837 - 1898). Trước khi Gia Định báo được ông tiếp quản năm 1869, thì trước đó, cây bút họ Trương đã cộng tác viết bài cho báo Pháp ngữ rồi. Bởi vậy mà trong Sài Gòn năm xưa, cụ Vương Hồng Sển cho rằng ông “là tổ nghề báo quốc văn ta vậy”.