Nguyễn Duy Xuân
“Lược” hay “lượt”?
05:01 26/08/2023
Bạn đọc Lê Anh Dũng (Hà Nội) hỏi: “Trong bài “LƯỢT dắt với hoa cài” “LƯỢT” nghĩa là gì?”, tác giả TP dẫn lời bài hát “... Hình em, tóc ngang vai lượt dắt với hoa cài/Nét mi cong viền khóe mắt u hoài…”, và cho rằng, hát “lược giắt với hoa cài” là sai.
“Phút 89” – chuyện cũ nhớ lại
14:05 16/12/2022
Phút 89 là tác phẩm văn học, không phải phóng sự điều tra, không phải ghi chép, không phải bản tin. Những cụ Chánh, cu Kệch, lão Lậu, đĩ Cỡm,… chẳng là ai cả. Các nhân vật ấy không có tên tuổi, số má, không địa chỉ nơi cư trú hay cơ quan công tác như một công dân, viên chức bình thường…, nghĩa là chẳng có lấy một tí tư cách pháp nhân nào để bảo rằng, đấy là ông A bà B ngoài đời.
Văn hóa từ thiện xưa và nay
07:29 12/07/2021
Vanvn- Theo từ điển Hán Việt của Thiều Chửu, “từ thiện” là sự kết hợp giữa “từ” nghĩa là thương yêu (“nhân từ” là thương yêu người) và “thiện” nghĩa là tốt lành. “Từ thiện”có nghĩa là làm việc tốt từ lòng yêu thương. Ngay nội hàm khái niệm đã cho thấy “từ thiện” là việc làm xuất phát từ cái tâm, tự nguyện, không bắt buộc.
Hoa hậu không phải… kỳ tích
07:20 06/12/2020
Cái đẹp đáng được tôn vinh, nhưng phải là sự tôn vinh có văn hóa, nghĩa là không nên khuếch trương rầm rộ, thái quá theo cái cách cả làng cả xã đội nắng, đội mưa chen lấn nhau với băng rôn, khẩu hiệu, cờ xí rợp trời.
Nói về thơ hay của ngàn năm văn hiến Thăng Long
07:25 10/09/2020
Nói về thơ hay ở đây, nghĩa là bài thơ đó phải được lưu danh sử sách trong văn hiến của ngàn năm Thăng Long - Thí dụ: cao siêu là KIỀU của đại thi hào Nguyễn Du, thuộc thể tiểu thuyết thơ.
“BÌNH BỒNG” CÓ PHẢI TỪ LÁY?
15:21 01/04/2019
Tuy nhiên, đây từ Việt gốc Hán, cấu tạo đẳng lập: “bình” 萍 nghĩa là bèo, loài thực vật sống trôi nổi trên mặt nước sông hồ; “bồng” 蓬 là cỏ bồng, một loại cỏ thuộc họ Cúc, còn gọi là tai hùm, ngải dại, cổ bồng.
DỐT ĐẶC CÁN MAI
16:15 20/11/2018
Một số nhà nghiên cứu và biên soạn từ điển (Vũ Dung, GS. Nguyễn Lân, Văn Tân…) lại thu thập và giải thích thêm các dị bản “Dốt đặc cán thuổng”, hay “Đặc cán thuổng”. Theo đây, “Dốt đặc cán mai” có vẻ như là cách nói tuỳ tiện của dân gian. Nghĩa là “đặc cán mai”, cũng giống như “đặc cán thuổng”, hay thậm chí là “đặc cán cuốc” mà thôi[1].
SỬ DỤNG CƯỜNG ĐIỆU VÀ BỔ NGỮ TRÌNH ĐỘ BIỂU THỊ KHOA TRƯƠNG TRONG TÁC PHẨM CỦA MẠC NGÔN VÀ CÁCH DỊCH SANG TIẾNG VIỆT
00:11 27/04/2018
Mạc Ngôn (莫言; bính âm: Mò Yán) (nghĩa là không nói) tên thật là Quản Mô Nghiệp (管谟业), sinh tại huyện Cao Mật, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Đêm giao thừa xưa của Ức Trai Nguyễn Trãi
00:37 05/02/2018
Nguyễn Trãi để lại cho đời sau một đêm giao thừa đáng nhớ qua thơ Nôm của Cụ. Bài thơ có tên là Trừ tịch, với nghĩa là giao thừa.
“SỢ HÙM, SỢ CẢ CỨT HÙM” - HOÀNG TUẤN CÔNG
14:25 01/08/2017
“Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam” (GS Nguyễn Lân-1989), giải nghĩa: “sợ hùm, sợ cả cứt hùm (T) Nghĩa là: Đã sợ ai, sợ cả những kẻ hầu hạ người ấy”. Hơn mười năm sau, trong “Từ điển từ và ngữ Việt Nam” (2000), GS Nguyễn Lân giữ nguyên cách giảng, và thêm phần ví dụ: “sợ hùm sợ cả cứt hùm • ng. (tục) Đã sợ ai, sợ cả những kẻ hầu hạ người ấy <> Ngày xưa, người dân phải đến cửa quan thì sợ hùm sợ cả cứt hùm”. Ngày xưa, người dân phải đến cửa quan thì sợ hùm sợ cả cứt hùm”.
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ điển và điển cố (kì 7)
00:29 10/03/2017
Theo Từ điển tiếng Việt Wikipedia mở, “vô tận” hay “vô cực’ là thuật ngữ dùng trong thần học, triết học, toán học cũng như trong cuộc sống hàng ngày. Vô tận theo nghĩa thông thường nghĩa là không giới hạn, không có xác định được kích thước hay số lượng cụ thể. Với ý nghĩa này, vô tận trùng với vô hạn, vô cùng. Trong toán học, vô cực được ký hiệu bằng ∞.
Những thành ngữ có xuất xứ từ thơ cổ và điển cố (6)
00:21 08/03/2017
“Tan xương nát thịt” là thành ngữ gốc Hán (粉身碎骨) [phẩn thân toái cốt], nghĩa là nghiền vụn xương, làm nát thân mình. Nghĩa bóng: vì một mục đích nào đó hoặc vì nghĩa cả mà liều hi sinh xương thịt không tiếc thân mình.