Nguyễn Duy Xuân

Nguyễn Trãi, nhân vật lịch sử, có thể đã đơn độc từ trước đây hơn 500 năm: Nếu không, ông không bị hãm hại một cách bi thảm như vậy. Nhưng với Nguyễn Thị Lộ lần đầu tiên Nguyễn Trãi được tái sinh như một con người hiện tại, bởi ý thức về sự cô đơn chỉ phát hiện đầy đủ với con người hiện đại, đặc biệt ở Việt Nam. Ý thức về cá nhân, về sự khác biệt với "bầy đàn" làm phát sinh cảm giác cô đơn ở Nguyễn Trãi đã nhập ông vào thế kỷ chúng ta.

Cách đây 40 năm, trên Báo Tiền Phong (số 12 ngày 25/3/1986, số đặc biệt kỷ niệm 55 thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) có đăng bài thơ “Mùa xuân nhớ Bác” của tác giả Phạm Thị Xuân Khải lúc ấy là sinh viên năm 2 Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bài thơ mang tính thời sự đã trở thành hiện tượng gây chú ý của dư luận thời điểm trước Đổi mới của đất nước. Xin giới thiệu lại nguyên văn bài thơ để bạn đọc tham khảo.

Dư luận đang đặc biệt quan tâm về dự án Sân bay Long Thành với tổng mức đầu tư lên đến 16 tỉ USD có quá lãng phí, cũng như sự thiếu vắng tuyến metro kết nối…
 

Nhân dịp tưởng niệm 100 ngày nhà thơ Phạm Doanh về miền mây trắng, nhóm những người bạn thân thiết của nhà thơ Phạm Doanh, phối hợp với gia đình nhà thơ tổ chức một chương trình thơ mi ni để thêm một lần chúng ta được nhớ thương hơn, quý mến hơn, trân trọng hơn đối với nhà thơ Phạm Doanh và di sản thơ của anh; đồng thời để thêm một lần chúng ta cùng ghi nhận, khẳng định với nhau những đóng góp của thơ Phạm Doanh cho nền thi ca của nước nhà, đặc biệt là thơ ca của tỉnh nhà Đắk Lắk chúng ta.

Tác giả Nguyễn Cung Thông - Phóng viên Phan Bách (từng làm cho đài phát thanh BBC, hiện nay làm cho SBS Radio Australia) có cuộc ‘mạn đàm dã chiến’ (không soạn trước) với người viết về đề tài nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp, đặc biệt là cho năm nay, Bính Ngọ 2026. Sau đây là các điểm chính được ghi lại rất tóm tắt từ buổi phỏng vấn dã chiến này:

Buổi gặp mặt Ngày Nhà giáo năm nay diễn ra thật đặc biệt. Không có diễn văn khuôn mẫu, không hoa tươi rực rỡ, không nghi thức dàn trải. Mọi thứ giản dị đến lạ – nhưng chính từ cái “không” ấy, người ta lại thấy rõ những điều “có” mà bấy lâu nay đôi khi đã vắng bóng: có tầm nhìn, có trí tuệ, có tương lai.

Hôm nay 01/10/2025, đánh dấu sinh nhật thứ 15 năm của nguyenduyxuan.net. Trang web chính thức ra mắt bạn đọc ngày 01/10/2010.

Thơ về rượu của nhà thơ Đặng Xuân Xuyến mang một dấu ấn riêng, khác biệt với nhiều nhà thơ Việt Nam khác, đặc biệt là về giọng điệu và cách tiếp cận chủ đề.

Một thế kỷ ấy là cả một trường ca vinh quang, nhưng cũng chất chứa nhiều trăn trở, đặc biệt khi báo chí hôm nay đứng giữa giao lộ của cuộc chuyển mình toàn diện – vừa cơ hội, vừa thách thức.

Cuối tháng 4/1975, khi chiến dịch Hồ Chí Minh đang đi đến cao trào, một mặt trận khác âm thầm diễn ra giữa trùng khơi. Cuộc tiến công thần tốc giải phóng quần đảo Trường Sa mà như lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp là “sự kiện đặc biệt ngoài kế hoạch chiến lược”.

Tỉnh Đắk Lắk có nền văn hóa lâu đời, đa dạng và độc đáo, đặc biệt, nền văn học dân gian ở đây phát triển từ sớm, là món ăn tinh thần thường nhật trong tâm thức người dân, tiêu biểu là các dòng truyện thần thoại, sử thi, truyện cười, cổ tích, ngụ ngôn,…; thể hiện nhân sinh quan, thế giới quan, cách hiểu sâu sắc, những cảm xúc, tâm tư, hoài bão của đồng bào các dân tộc.

Phần này bàn về thanh điệu trong số đếm từ thời các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo, đặc biệt là qua dạng chữ quốc ngữ từ thời bình minh của loại chữ này. Đây là lần đầu tiên cách dùng này hiện diện trong tiếng Việt qua dạng con chữ La Tinh/Bồ (chữ quốc ngữ).

Sự quan tâm của dư luận không chỉ ở số lượng rất lớn cây bị ngã đổ mà điều đặc biệt hơn là, trong phần lớn cây đổ (đổ do bật toàn bộ gốc chứ không gãy) lộ ra một sự thật: bộ rễ của chúng kém phát triển, cây chỉ có rễ cám, không có rễ cọc.

Cách đây mấy năm khi biết mình bệnh, ông đã mơ ước khi mất đi “Lá rụng về cội" - được an nghỉ ở nghĩa địa quê nhà, không giành đất của Dân sau khi đã nằm xuống.

Điều khó hiểu là, mặc dù Hội thảo đã "khẳng định sự cần thiết giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, đặc biệt trong hệ thống giáo dục phổ thông" nhưng từ đó đến nay, đã 5 năm trôi qua, chủ trương này hầu như vẫn dẫm chân tại chỗ.

Dự án nó có mùi đấy ông ạ. Mùi của nó giống mùi "hoa hồng", có sức quyến rũ đặc biệt. Dự án càng to thì mùi bốc lên càng nồng.

Phần này bàn về cách dùng đặc biệt "vợ lẻ" từ thời LM de Rhodes và các giáo sĩ Tây phương sang Á Đông truyền đạo. Cụm danh từ này - cũng như một nhóm từ vựng liên hệ như vợ chính, chính thê, vợ cả, vợ lớn, thiếp, vợ bé, vợ mọn - vợ nhỏ phản ánh truyền thống đa thê của các nước Á Châu từ xa xưa.

Loạt bài “Tiếng Việt từ TK 17” đã đề cập đến một số cách dùng Hán Việt đặc biệt như sinh thì (~qua đời, chết), Kinh Tại Thiên, Kinh Tin Kính, Kinh Thiên Chúa, lịch sự, thượng hoà hạ mục, thượng phụ, trung phụ, hạ phụ, thượng đế, thiên chủ/chúa[2] …v.v…

Điều đặc biệt là cho đến nay, Lê Thành Văn có lẽ là nhà thơ duy nhất của vùng đất Tây Nguyên viết về Bác Hồ xuyên suốt một tập thơ dày cả trăm trang sách.

Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, Việt Nam có nhiều thiên tài xuất hiện sớm, đặc biệt là Văn Cao xuất hiện khá sớm ở cả ba lĩnh vực: thơ ca, âm nhạc và hội họa.
 

Sau khi đọc bài: “Đọc… chơi vài bài ca dao” của Nguyễn Hưng Quốc và bài “Bàn thêm về Lục Vân Tiên và ca dao” với Nguyễn Hưng Quốc của Thế Uyên trên tạp chí Văn học – Xuân Mậu Dần 1998 – Cali – USA, tôi thấy một số điểm cần được bàn thêm với hai tác giả, đặc biệt là việc đánh giá về Nguyễn Đình Chiểu.

Chuẩn bị tiến hành chiến dịch xâm lấn quần đảo Trường Sa của Việt Nam, Trung Quốc thành lập một bộ tư lệnh đặc biệt, sử dụng lực lượng của hạm đội Nam Hải, được tăng cường một bộ phận của hạm đội Đông Hải, gồm 40 tàu với khoảng 1.000 quân thay nhau hoạt động ở khu vực quần đảo Trường Sa.

Chương trình Văn học nghệ thuật tối Chủ nhật 08/5/2016, Đài TH Đắk Lắk đã giới thiệu phóng sự đặc biệt: "Tình yêu quê hương đất nước trong thơ Nguyễn Duy Xuân".

Quân đội Tây Sơn, dưới sự chỉ huy của vua Quang Trung, sở hữu 2 loại vũ khí khủng khiếp, đó là phốt pho trắng và chất lỏng đặc biệt còn hơn cả napan ngày nay.
 

Ngày 23/11/2021 tại Paris (Pháp), UNESCO thông qua nghị quyết vinh danh Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888) là nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nhân loại. Năm tới sẽ có nhiều hoạt động vinh danh nhà thơ có số phận khá đặc biệt này.

Cấm kỵ, dân dã, sống động, khiêu khích, bi hài và cả thơ mộng. Đó là những tính từ và còn nhiều hơn nữa khi nói đến bút pháp đa dạng, tài hoa của Hồ Xuân Hương, đặc biệt trong thơ chữ Nôm của bà.
 

Vấn đề này đã từng được dư luận đặt ra một cách nghiêm túc. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi mà nhiều quan chức to có nhỏ có phải xộ khám vì tham nhũng, lạm quyền; còn đương chức thì cũng không ít kẻ nói năng, phát biểu “lộ cộ”, khiến dân không khỏi nghi ngờ trình độ “quan trí” của các vị.

Đây là bài hát của nhạc sỹ Phạm Minh Thuận phổ bài thơ “Buổi chào cờ đặc biệt”, tiếp nối loạt nhạc phẩm mà ông đã phổ thơ Nguyễn Duy Xuân: Tổ quốc, Nếu Tổ quốc mai này không còn biển.

Vấn đề này được Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nêu ra tại cuộc làm việc giữa Tổ công tác đặc biệt với tỉnh Đồng Tháp chiều 17-9.

Tập thơ có một cấu tạo khá độc đáo, đó là hình tượng Tổ quốc với cách nhìn khái quát ở hai bài đầu (Việt Nam – Tổ quốc anh hùng và Tổ quốc) đến những cảm xúc cụ thể hơn ở các bài tiếp theo như:  Buổi chào cờ đặc biệt, Có thể nào quên và Cảm xúc ngày chiến thắng, cuối cùng là những xúc động và ghi nhận của tác giả về quê hương đất nước với những vùng đất cụ thể, những thời điểm cụ thể và những con người thân thương đã gắn bó yêu thương trong cuộc sống.
 

- Với mục đích “truyền bá các khoa học tư tưởng của Thái Tây, Nam Phong tạp chí một mặt làm sống dậy nền văn chương cổ điển của dân tộc Việt Nam; mặt khác, tiếp thu nhiều thể loại văn học mới từ phương Tây, đặc biệt là nền văn học Pháp. Nam Phong tạp chí đã góp phần quan trọng đưa nền văn học nghệ thuật của Việt Nam hòa nhập với nền văn học nghệ thuật hiện đại của thế giới, nhất là của văn học nghệ thuật Pháp, và góp phần đáng kể vào sự phát triển của văn học nước nhà.

Những ngày qua, mạng xã hội bàn tán nhiều về bài thơ “Bắt nạt” đặc biệt là thái độ hành xử của tác giả bài thơ trước phản ứng của dư luận.

Ngày 23-6 Bộ GDĐT ban hành Công văn số 2613/BGDĐT-GDTrH, nhằm điều chỉnh Công văn số 5512/BGDĐT-GDTrH vốn đang bị dư luận phản đối mạnh mẽ, đặc biệt là đội ngũ giáo viên bậc trung học.

Vanvn- Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp – một tài năng đặc biệt của nền văn học Việt Nam đương đại, đã qua đời ngày 20.3.2021. Ông – không nghi ngờ gì nữa, để lại một khoảng trống cực lớn trên văn đàn, với những truyện ngắn đạt đến đỉnh cao nghệ thuật.
 

Phần này bàn về "hát xẩm xoan" trong tiếng Việt từ thời bình minh của chữ quốc ngữ đến nay, đặc biệt là chữ xoan trong cách dùng trên.

Nhân dịp xã nhà (Xuân Lâm, Nam Đàn, Nghệ An) tổ chức lễ đón danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân vào ngày 19-12-2020 sắp tới, chúng tôi xin giới thiệu toàn văn bản báo cáo thành tích đặc biệt xuất sắc của quê hương trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Nghị định 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo vừa ban hành và ngay lập tức nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
 

Đây là bài báo đầu tiên của Nguyễn Duy Xuân, đăng ngày thứ sáu 03-8-2012 trên trang điện tử của Tạp chí Văn Hóa Nghệ An, khởi đầu cho hơn 8 năm cộng tác với hàng chục bài viết được đăng tải trên VHNA gồm cả báo điện tử và báo giấy. Một kỷ niệm đẹp, một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời cầm bút của tôi.

Dư luận mấy ngày qua dậy sóng trước việc Đà Lạt cho xây “Vạn lý trường thành”, đặc biệt là nghi vấn trước việc Công ty CP Tập đoàn Liên Minh (Liên Minh Group, trụ sở tại Đà Lạt) đưa hàng trăm tượng lính Tần để lập mộ Tần Thủy Hoàng.
 

Sự thực thì cả hai không còn uy tín để tiếp tục trên cương vị lãnh đạo của mình, đặc biệt là thời gian này đang khẩn trương triển khai công tác chuẩn bị cho đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi.

“Điều kiện đặc biệt quan trọng của việc chống dịch ở TP.HCM là khả năng cách ly nguồn lây nhiễm. Tinh thần không được phép lơ là và chủ quan. Nếu lơ là thì cái giá phải trả là rất lớn”- Chủ tịch Phong nhấn mạnh.

So với nhiều “mùa xuân Bác Hồ” thì Xuân Canh Dần 1950 là một trong những mùa xuân đặc biệt, vì mùa xuân này gắn với một sự kiện ngoại giao rất đặc biệt của Hồ Chí Minh.

Tóm lại bài thơ chỉ ở mức trung bình nhưng tôi thấy tác giả thủ đắc một số kỹ năng rất quan trọng, đặc biệt làm thơ lúc có hứng - truyền được cảm xúc tầng 3 vào thơ. Nếu giải quyết được những khuyết điểm ở trên, chọn được tứ thơ hay thơ Đặng Xuân Xuyến có nhiều cơ hội đi tới bến.

 - Thời gian gần đây, nhiều vụ “đường lưỡi bò” xuất hiện trên các sản phẩm nhập ngoại đang là mối quan tâm đặc biệt của dư luận.

Trong rất nhiều vấn đề của giáo dục khiến dư luận đặc biệt quan tâm thì việc học trước khai giảng sau là chuyện “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.
 

- Cùng với bệnh thành tích, sự tha hóa của văn hóa ứng xử học đường đang là nỗi đau nhức nhối của cả xã hội, đặc biệt là những ai tâm huyết với sự nghiệp giáo dục.
 

Bài viết này bàn về khả năng tên gọi 12 con giáp có gốc là tiếng Việt cổ, chú trọng đến chi
thứ 12 là Hợi, đặc biệt cho năm Kỷ Hợi sắp đến (5/2/2019).

Dường như trong cơ chế tổ chức cán bộ đang tồn tại một thứ luật bất thành văn: Đã là lãnh đạo thì mặc nhiên suốt đời làm lãnh đạo, bị kỉ luật nơi này thì chuyển sang nơi khác, phiên ngang hoặc thăng chức cao hơn. Bởi thế, không ít những cán bộ lãnh đạo có đạo đức kém, năng lực yếu, bằng cấp lởm khởm, đặc biệt là vi phạm kỉ luật nghiêm trọng vẫn cứ chễm chệ trên ghế cao quyền lực.

Tôi chưa từng đặt chân tới nước Nga.
Nhưng, như một định mệnh, trong những giai đoạn quan trọng nhất của đời tôi- và cũng là những giai đoạn đặc biệt của Đất Nước, nước Nga đã gắn bó với tôi một cách lạ lùng qua những người bạn thân yêu…

Trong hai năm 2017-2018, đã xảy ra 3 vụ đặc biệt nghiêm trọng mà sự trùng hợp khiến ai nấy giật mình.

Khoa trương (hyperbole) là một từ có xuất xứ từ tiếng Hi Lạp, được giải thích trong từ điển Oxford: “Lời nói cường điệu nhằm một tác động đặc biệt và không để được hiểu theo đúng nghĩa đen. Ví dụ: I’ve invited millions of people to my party: Tôi đã mời hàng triệu người đến dự bữa tiệc tôi thết”.

Phần này bàn về cách dùng đỗ như "đỗ trạng nguyên", xuống thuyền/lên đất, trên và dưới vào thời LM Alexandre de Rhodes sang An Nam truyền đạo, cụ thể là qua tự điển Việt Bồ La và các tài liệu chữ Nôm hay tiếng Việt cùng thời đại. Với cách nhìn rộng ra hơn, từ trục không gian đến thời gian, ta có cơ sở giải thích các cách dùng đặc biệt này trong tiếng Việt.

Cháu có may mắn được gần gũi làm học trò của chú trong suốt 12 năm, kể từ năm 2005, Chú làm cố vấn đặc biệt của VietNamNet. Từ ngày ấy, chú đã gắn bó với VietNam Net, trên con đường rất đáng tự hào nhưng cũng lắm thăng trầm, chông gai của nó.

Nực cười hơn khi mà chính cái công ti đã và đang xóa sổ hàng trăm ha rừng phòng hộ ấy lại còn được UBND tỉnh Phú Yên tặng bằng khen cho thành tích "đặc biệt xuất sắc" này.

Ngôn ngữ và văn hóa gắn bó chặt chẽ với nhau, nhưng thông thường sự tồn tại của nền văn hoá được quyết định bởi ngôn ngữ, nhưng chính ngôn ngữ lại là nhân tố độc lập của nền văn hoá dân tộc, là một thành tố của nền văn hoá tinh thần, ngôn ngữ giữ vị trí đặc biệt trong nó.

Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh hội tụ đầy đủ và tinh tuý nhất những đặc điểm trên trong phong cách văn chính luận của Người, đặc biệt là tính luận chiến mạnh mẽ, sắc sảo trong việc tranh biện với kẻ thù , cụ thể ở đây là thực dân Pháp .