Nguyễn Duy Xuân

Tiếp theo và hết.
Nghe đọc toàn văn bản. 

Trong tiếng Việt, “khăm” được hiểu là hành động ác ngầm, độc ngầm, những mưu mẹo hoặc thủ đoạn kín đáo, nặng thì gây tai hại, nhẹ thì khiến người khác phải lâm vào hoàn cảnh khóc dở mếu dở. Ví dụ: Tôi không ngờ bị hắn chơi khăm, Bị chơi khăm một vố nhớ đời, Lão ta khăm lắm.v.v…

Ra đời trong hoàn cảnh lịch sử rất cam go, Đề cương về văn hóa Việt Nam được xem như bản "tuyên ngôn văn hóa", "cương lĩnh văn hóa" đầu tiên của Đảng, có tính chất hoạch định cho chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam trong hiện tại và tương lai.

- Một lẽ thường, các tác phẩm văn chương, dù khiêm tốn hay có đóng góp nhất định với đời sống xã hội, khi đến với người đọc, ở vị trí của mình, thường là thưởng thức những giá trị nghệ thuật mà nó mang lại, mấy ai biết thấu đáo về hoàn cảnh ra đời, đời sống của người sáng tạo ra nó, hoặc những đoạn trường khuất khúc, hoặc những thăng hoa nhất thời trong quá trình tác phẩm được sinh ra.

Nhà Hồ chỉ tồn tại trong 7 năm (1400 - 1407) nhưng là khoảng thời gian đầy biến động của lịch sử Việt Nam. Hồ Quý Ly và nhà Hồ là một khối mâu thuẫn lớn giữa khát vọng xây dựng một nhà nước tập quyền mạnh, một quốc gia hùng cường với việc thực hiện các khát vọng đó. Những sai lầm chủ quan và những thách thức nghiệt ngã của hoàn cảnh khách quan đã làm nhà Hồ thất bại và sụp đổ một cách chóng vánh.

Hoàn cảnh lịch sử nói trên đòi hỏi VH phải nhanh chóng hiện đại hoá.

Nét tài hoa của nhà thơ Nguyễn Khôi ở những câu thơ này là sử dụng câu chữ rất "đắc địa", đặt đúng vị trí, đúng hoàn cảnh, đúng ngữ cảnh, không thể xáo trộn, thay đổi. Ví như câu: "Cánh tay trần "cất" cả ánh trăng lên..." nếu bỏ hoặc thay chữ "trần" bằng một chữ khác thì hình ảnh "cánh tay trần" rất đẹp, gợi nét vạm vỡ, phong trần và đậm đặc chất đàn ông sẽ không còn nữa, câu thơ sẽ thiếu “lửa”, nhạt đi và kém hay.

Nói cho nó vuông là ông chạy trốn, hành động này chẳng khác gì việc người lính đào ngũ trên chiến trường, bỏ mặc đồng đội ra sao thì ra. Trong hoàn cảnh như vậy, cô N không chịu quì lạy trước những kẻ cầm thú mới là lạ.

Anh muốn truyền đến với mọi người một thông điệp về nhân sinh quan là hãy sống hết mình, cuộc đời vẫn đẹp, giông bão nào cũng qua đi và đừng bao giờ sớm đầu hàng hoàn cảnh mà phải biết vượt qua chính nó, chiến thắng nó. Vì lẽ đó, tập thơ của anh đã mang tên “ Lá vẫn xanh “.