“Chuyến tàu vét” đầy hấp dẫn và những bất cập trong cơ chế kiểm soát quyền lực
- Chủ nhật - 12/08/2018 08:26
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Cụm từ “chuyến tàu vét” không biết xuất hiện từ bao giờ nhưng có lẽ nó bắt đầu rộ lên từ ngày báo chí phát hiện cựu Tổng Thanh tra Chính Phủ Trần Văn Truyền trước khi nghỉ hưu đã kí quyết định bổ nhiệm hàng loạt cán bộ.
Ông Truyền nghỉ hưu theo chế độ từ tháng 10-2011. Trước đó vài tháng ông đã “quyết liệt” kí quyết định bổ nhiệm gần 60 cán bộ cấp vụ (và tương đương) tại cơ quan Thanh tra Chính Phủ chỉ trong thời gian ngắn, từ tháng 3/2011 đến ngày 3/8/2011. Đặc biệt chỉ riêng ngày 3/8/2011, ông Truyền kí bổ nhiệm 22 người.[1]
Vào Google, gõ cụm từ “chuyến tàu vét” hay “bổ nhiệm phút 89”, lập tức cho ra hàng trăm ngàn kết quả. Không khó để liệt kê ra đây theo thời gian, những “chuyến tàu vét” đã và đang gây xôn xao dư luận, noi gương “chân sút” huyền thoại Trần Văn Truyền ở phút 89, thậm chí là cả phút bù giờ cuối cùng chốn quan trường.
Tại TP. Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Thành Rum - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP – trước khi nghỉ hưu vài tuần (1-3-2014) đã kịp ký 21 quyết định bổ nhiệm cán bộ.[2]
Tại Thanh tra Chính phủ. Người kế nhiệm ông Trần Văn Truyền là ông Huỳnh Phong Tranh, trong thời gian 6 tháng trước khi thôi chức Tổng Thanh tra CP để nghỉ hưu cũng đã bổ nhiệm 35 cán bộ.
Trả lời báo chí về vụ này, ông Ngô Văn Khánh - Phó Tổng thanh tra chính phủ khẳng định: 6 tháng, bổ nhiệm 35 cán bộ thanh tra là bình thường, được tổ chức chặt chẽ theo đúng quy định (!).[3]
Ông Tranh cũng đã từng nói: “Tôi sẽ phát huy trách nhiệm, truyền thống cũ của người tiền nhiệm”. Và quả thực, ông đã “phát huy” rất tốt truyền thống của ông Truyền!
Tại Quảng Bình. Trước khi về nghỉ hưu (01-6-2016), từ ngày 25/8/2015 đến 9/3/2016 ông Đoàn Đức Liêm, Giám đốc Sở GD-ĐT, đã ký 5 quyết định bổ nhiệm cán bộ vào các chức danh thuộc phòng của sở và hiệu trưởng, hiệu phó các trường THPT, ký 4 quyết định điều động cán bộ thuộc các phòng trong sở về các trường THPT và ngược lại.
Riêng ngày 9/3/2016, ông Liêm đã ký 4 quyết định và cũng trong tháng này còn ký thêm 2 quyết định bổ nhiệm.[4]
Tại Kiên Giang. Mặc dù hết thời gian giữ các chức vụ (29-6-2016), chờ nghỉ hưu nhưng ông Nguyễn Đức Hiền - nguyên Chủ tịch, kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước Kiên Giang (vốn 100% nhà nước) vẫn ký bổ nhiệm "thăng chức" cho 4 cán bộ cấp trưởng phó phòng, một Phó giám đốc công ty và tuyển dụng 13 cán bộ nhân viên mới, trong đó có hàng chục cán bộ nhân viên là con cháu, dòng họ trong gia đình.[5]
Tại Bạc Liêu. Ông Huỳnh Minh Hoàng dù hết thời gian giữ chức vụ Giám đốc Sở KH-CN từ ngày 16.6.2016 nhưng trong tháng 3-2017 vẫn tự ý ký quyết định bổ nhiệm hàng loạt cán bộ giữ những chức vụ quan trọng như chánh thanh tra, chánh văn phòng sở; đến tháng 7.2017, ông Hoàng tiếp tục ký các quyết định bổ nhiệm trưởng phòng kế hoạch tài chính, trưởng phòng quản lý công nghệ và một số chức vụ khác của Sở KH-CN.[6]
Tại Thanh Hóa. Ông Lê Như Tuấn, Giám đốc Sở NN&PTNT Thanh Hóa, có quyết định nghỉ hưu từ ngày 1-6-2018. Trước đó, ông Tuấn đã ký quyết định bổ nhiệm, điều động một loạt lãnh đạo cấp phòng và lãnh đạo chi cục thuộc Sở, không đủ tiêu chuẩn, thậm chí bị kỉ luật, không đúng với quy định của Chủ tịch UBND tỉnh.[7]
Tại Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV). Một sự kiện đang gây chấn động dư luận cả nước. Đó là việc ông Lê Mạnh Hùng – Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) trước khi về hưu vài ba tuần đã ký bổ nhiệm 104 cán bộ, trong đó gần 100 người kí trong cùng một ngày 19/6.[8]
Với cán bộ, nhân viên đang công tác tại HKVN, ngày 1-7-2018 đúng là ngày chỉ có trong… mơ! Nhưng là giấc mơ của lãnh đạo Tổng công ty khi một sáng đến nhiệm sở bỗng dưng xuất hiện cả trăm tân trưởng phó phòng khắp mọi phòng ban. Những người này nhận nhiệm vụ xong, ngồi chưa ấm chỗ thì sếp bổ nhiệm họ là Tổng giám đốc Lê Mạnh Hùng sẽ về hưu vào ngày 19/7.
Cuộc đổ bộ của khách vip lên “chuyến tàu vét” này nhanh, nhiều đến nỗi người “bán vé” quên cả ghi ngày tháng trên quyết định, thậm chí còn không nhớ mình đã bổ nhiệm bao nhiêu người.
Nội bộ công ty thì cho rằng đây là hình thức “chạy ghế tập thể” ngay trước ngày ông Hùng về hưu.
Nhưng ông Lại Xuân Thanh - chủ tịch HĐQT ACV – lại cho rằng các trường hợp bổ nhiệm mới cán bộ nêu trên hoàn toàn là quá trình xem xét, triển khai và quyết định của tập thể và đảm bảo tiêu chuẩn, phù hợp với quy hoạch cán bộ giai đoạn 2016 – 2021; là trách nhiệm thực hiện theo thẩm quyền đã được phân cấp.[9]
Vâng, tất cả các vụ bổ nhiệm thần tốc trước khi nghỉ hưu đều “đúng thẩm quyền” “đúng qui trình”. Người trong cuộc cũng như lãnh đạo cấp quản lí trực tiếp đều đồng thanh khẳng định thế.
Nhưng dư luận không tin cái gọi là “đúng thẩm quyền” “đúng qui trình” ở buổi hoàng hôn nhiệm kì như thế này. Người ta nghi ngờ “cái tâm trong sáng” của người tiền nhiệm cho đến phút cuối cùng vẫn “chăm lo” sắp xếp, kiện toàn bộ máy cho người sắp kế nhiệm mình. Chuyện này nói trắng ra như dư luận nội bộ công ty HKVN là hình thức “chạy ghế tập thể” bởi vấn nạn chạy chức chạy quyền đã và đang gây nhức nhối xã hội, làm mất niềm tin của người dân. Tham nhũng quyền lực chính là cha đẻ của các loại tham nhũng khác, nó đe dọa đến sự tồn vong của chế độ.
Không khó để chỉ ra những lí do khiến các sếp mê mệt “chuyến tàu vét” buổi hoàng hôn nhiệm kì. Một là đánh quả cuối cùng trước khi nghỉ hưu bởi không còn cơ hội. Hai là tạo ê kíp, tạo chân rết nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân sau khi đã hạ cánh. Còn những kẻ được bổ nhiệm thì coi đây là cơ hội bằng vàng để giữ chỗ tiến thân cho dù phải bỏ ra một khoản đầu tư không nhỏ.
Vụ ông Lê Mạnh Hùng thêm một lần nữa cho thấy, cơ chế kiểm soát quyền lực đang có vấn đề. Nếu giải thích của ông Lại Xuân Thanh “các trường hợp bổ nhiệm mới cán bộ nêu trên hoàn toàn là quá trình xem xét, triển khai và quyết định của tập thể và đảm bảo tiêu chuẩn, phù hợp với quy hoạch cán bộ giai đoạn 2016 – 2021; là trách nhiệm thực hiện theo thẩm quyền đã được phân cấp” phản ánh đúng thực tế ở HKVN thì dư luận không khỏi bàng hoàng: Chuyện bổ nhiệm cấp tập buổi hoàng hôn nhiệm kì không còn mang tính cá nhân nữa. Bình phong “tập thể đồng thuận” hay “ý chí tập thể” (như cách nói của ACV trong thông cáo báo chí của mình)[10] đang được phát huy tối đa để che chắn cho những bất cập trong công tác tổ chức cán bộ hiện nay.
Nguyễn Duy Xuân
Nguồn tham khảo:
[1]. http://soha.vn/xa-hoi/neu-ong-truyen-sai-khong-can-ban-chap-hanh-trung-uong-xu-ly-20140303173421078.htm
[2]. http://soha.vn/ong-nguyen-thanh-rum-ky-quyet-dinh-bo-nhiem.html
[3]. https://vtc.vn/ong-huynh-phong-tranh-don-dap-bo-nhiem-can-bo-cuc-truong-chong-tham-nhung-thong-tin-moi-nhat-d284186.html
[4]. https://baonghean.vn/giam-doc-so-bo-nhiem-hang-loat-truoc-khi-ve-huu-148477.html
[5]. http://danviet.vn/tin-tuc/giam-doc-cho-nghi-huu-van-ky-bo-nhiem-hang-loat-can-bo-783015.html
[6]. https://thanhnien.vn/thoi-su/nghi-lam-giam-doc-so-van-bo-nhiem-hang-loat-can-bo-876159.html
[7]. http://dantri.com.vn/xa-hoi/giam-doc-so-bo-nhiem-bua-hang-loat-can-bo-truoc-khi-ve-huu-20180607144004892.htm
[8]. https://tuoitre.vn/tong-giam-doc-acv-ky-104-quyet-dinh-nhan-su-chu-khong-phai-76-20180709170826844.htm
[8]. https://vtc.vn/bo-nhiem-gan-100-lanh-dao-truoc-ngay-ve-huu-d411797.html
[9]. https://tuoitre.vn/acv-khang-dinh-76-quyet-dinh-bo-nhiem-duoc-ky-theo-phan-cap-20180708203941677.htm
[10]. https://thanhnien.vn/thoi-su/lanh-dao-acv-bo-nhiem-104-can-bo-truoc-khi-nghi-huu-la-thuc-hien-y-chi-tap-the-981267.html
Vào Google, gõ cụm từ “chuyến tàu vét” hay “bổ nhiệm phút 89”, lập tức cho ra hàng trăm ngàn kết quả. Không khó để liệt kê ra đây theo thời gian, những “chuyến tàu vét” đã và đang gây xôn xao dư luận, noi gương “chân sút” huyền thoại Trần Văn Truyền ở phút 89, thậm chí là cả phút bù giờ cuối cùng chốn quan trường.
Tại TP. Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Thành Rum - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP – trước khi nghỉ hưu vài tuần (1-3-2014) đã kịp ký 21 quyết định bổ nhiệm cán bộ.[2]
Tại Thanh tra Chính phủ. Người kế nhiệm ông Trần Văn Truyền là ông Huỳnh Phong Tranh, trong thời gian 6 tháng trước khi thôi chức Tổng Thanh tra CP để nghỉ hưu cũng đã bổ nhiệm 35 cán bộ.
Trả lời báo chí về vụ này, ông Ngô Văn Khánh - Phó Tổng thanh tra chính phủ khẳng định: 6 tháng, bổ nhiệm 35 cán bộ thanh tra là bình thường, được tổ chức chặt chẽ theo đúng quy định (!).[3]
Ông Tranh cũng đã từng nói: “Tôi sẽ phát huy trách nhiệm, truyền thống cũ của người tiền nhiệm”. Và quả thực, ông đã “phát huy” rất tốt truyền thống của ông Truyền!
Tại Quảng Bình. Trước khi về nghỉ hưu (01-6-2016), từ ngày 25/8/2015 đến 9/3/2016 ông Đoàn Đức Liêm, Giám đốc Sở GD-ĐT, đã ký 5 quyết định bổ nhiệm cán bộ vào các chức danh thuộc phòng của sở và hiệu trưởng, hiệu phó các trường THPT, ký 4 quyết định điều động cán bộ thuộc các phòng trong sở về các trường THPT và ngược lại.
Riêng ngày 9/3/2016, ông Liêm đã ký 4 quyết định và cũng trong tháng này còn ký thêm 2 quyết định bổ nhiệm.[4]
Tại Kiên Giang. Mặc dù hết thời gian giữ các chức vụ (29-6-2016), chờ nghỉ hưu nhưng ông Nguyễn Đức Hiền - nguyên Chủ tịch, kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước Kiên Giang (vốn 100% nhà nước) vẫn ký bổ nhiệm "thăng chức" cho 4 cán bộ cấp trưởng phó phòng, một Phó giám đốc công ty và tuyển dụng 13 cán bộ nhân viên mới, trong đó có hàng chục cán bộ nhân viên là con cháu, dòng họ trong gia đình.[5]
Tại Bạc Liêu. Ông Huỳnh Minh Hoàng dù hết thời gian giữ chức vụ Giám đốc Sở KH-CN từ ngày 16.6.2016 nhưng trong tháng 3-2017 vẫn tự ý ký quyết định bổ nhiệm hàng loạt cán bộ giữ những chức vụ quan trọng như chánh thanh tra, chánh văn phòng sở; đến tháng 7.2017, ông Hoàng tiếp tục ký các quyết định bổ nhiệm trưởng phòng kế hoạch tài chính, trưởng phòng quản lý công nghệ và một số chức vụ khác của Sở KH-CN.[6]
Tại Thanh Hóa. Ông Lê Như Tuấn, Giám đốc Sở NN&PTNT Thanh Hóa, có quyết định nghỉ hưu từ ngày 1-6-2018. Trước đó, ông Tuấn đã ký quyết định bổ nhiệm, điều động một loạt lãnh đạo cấp phòng và lãnh đạo chi cục thuộc Sở, không đủ tiêu chuẩn, thậm chí bị kỉ luật, không đúng với quy định của Chủ tịch UBND tỉnh.[7]
Tại Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV). Một sự kiện đang gây chấn động dư luận cả nước. Đó là việc ông Lê Mạnh Hùng – Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) trước khi về hưu vài ba tuần đã ký bổ nhiệm 104 cán bộ, trong đó gần 100 người kí trong cùng một ngày 19/6.[8]
Với cán bộ, nhân viên đang công tác tại HKVN, ngày 1-7-2018 đúng là ngày chỉ có trong… mơ! Nhưng là giấc mơ của lãnh đạo Tổng công ty khi một sáng đến nhiệm sở bỗng dưng xuất hiện cả trăm tân trưởng phó phòng khắp mọi phòng ban. Những người này nhận nhiệm vụ xong, ngồi chưa ấm chỗ thì sếp bổ nhiệm họ là Tổng giám đốc Lê Mạnh Hùng sẽ về hưu vào ngày 19/7.
Cuộc đổ bộ của khách vip lên “chuyến tàu vét” này nhanh, nhiều đến nỗi người “bán vé” quên cả ghi ngày tháng trên quyết định, thậm chí còn không nhớ mình đã bổ nhiệm bao nhiêu người.
Nội bộ công ty thì cho rằng đây là hình thức “chạy ghế tập thể” ngay trước ngày ông Hùng về hưu.
Nhưng ông Lại Xuân Thanh - chủ tịch HĐQT ACV – lại cho rằng các trường hợp bổ nhiệm mới cán bộ nêu trên hoàn toàn là quá trình xem xét, triển khai và quyết định của tập thể và đảm bảo tiêu chuẩn, phù hợp với quy hoạch cán bộ giai đoạn 2016 – 2021; là trách nhiệm thực hiện theo thẩm quyền đã được phân cấp.[9]
Vâng, tất cả các vụ bổ nhiệm thần tốc trước khi nghỉ hưu đều “đúng thẩm quyền” “đúng qui trình”. Người trong cuộc cũng như lãnh đạo cấp quản lí trực tiếp đều đồng thanh khẳng định thế.
Nhưng dư luận không tin cái gọi là “đúng thẩm quyền” “đúng qui trình” ở buổi hoàng hôn nhiệm kì như thế này. Người ta nghi ngờ “cái tâm trong sáng” của người tiền nhiệm cho đến phút cuối cùng vẫn “chăm lo” sắp xếp, kiện toàn bộ máy cho người sắp kế nhiệm mình. Chuyện này nói trắng ra như dư luận nội bộ công ty HKVN là hình thức “chạy ghế tập thể” bởi vấn nạn chạy chức chạy quyền đã và đang gây nhức nhối xã hội, làm mất niềm tin của người dân. Tham nhũng quyền lực chính là cha đẻ của các loại tham nhũng khác, nó đe dọa đến sự tồn vong của chế độ.
Không khó để chỉ ra những lí do khiến các sếp mê mệt “chuyến tàu vét” buổi hoàng hôn nhiệm kì. Một là đánh quả cuối cùng trước khi nghỉ hưu bởi không còn cơ hội. Hai là tạo ê kíp, tạo chân rết nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân sau khi đã hạ cánh. Còn những kẻ được bổ nhiệm thì coi đây là cơ hội bằng vàng để giữ chỗ tiến thân cho dù phải bỏ ra một khoản đầu tư không nhỏ.
Vụ ông Lê Mạnh Hùng thêm một lần nữa cho thấy, cơ chế kiểm soát quyền lực đang có vấn đề. Nếu giải thích của ông Lại Xuân Thanh “các trường hợp bổ nhiệm mới cán bộ nêu trên hoàn toàn là quá trình xem xét, triển khai và quyết định của tập thể và đảm bảo tiêu chuẩn, phù hợp với quy hoạch cán bộ giai đoạn 2016 – 2021; là trách nhiệm thực hiện theo thẩm quyền đã được phân cấp” phản ánh đúng thực tế ở HKVN thì dư luận không khỏi bàng hoàng: Chuyện bổ nhiệm cấp tập buổi hoàng hôn nhiệm kì không còn mang tính cá nhân nữa. Bình phong “tập thể đồng thuận” hay “ý chí tập thể” (như cách nói của ACV trong thông cáo báo chí của mình)[10] đang được phát huy tối đa để che chắn cho những bất cập trong công tác tổ chức cán bộ hiện nay.
Nguyễn Duy Xuân
Nguồn tham khảo:
[1]. http://soha.vn/xa-hoi/neu-ong-truyen-sai-khong-can-ban-chap-hanh-trung-uong-xu-ly-20140303173421078.htm
[2]. http://soha.vn/ong-nguyen-thanh-rum-ky-quyet-dinh-bo-nhiem.html
[3]. https://vtc.vn/ong-huynh-phong-tranh-don-dap-bo-nhiem-can-bo-cuc-truong-chong-tham-nhung-thong-tin-moi-nhat-d284186.html
[4]. https://baonghean.vn/giam-doc-so-bo-nhiem-hang-loat-truoc-khi-ve-huu-148477.html
[5]. http://danviet.vn/tin-tuc/giam-doc-cho-nghi-huu-van-ky-bo-nhiem-hang-loat-can-bo-783015.html
[6]. https://thanhnien.vn/thoi-su/nghi-lam-giam-doc-so-van-bo-nhiem-hang-loat-can-bo-876159.html
[7]. http://dantri.com.vn/xa-hoi/giam-doc-so-bo-nhiem-bua-hang-loat-can-bo-truoc-khi-ve-huu-20180607144004892.htm
[8]. https://tuoitre.vn/tong-giam-doc-acv-ky-104-quyet-dinh-nhan-su-chu-khong-phai-76-20180709170826844.htm
[8]. https://vtc.vn/bo-nhiem-gan-100-lanh-dao-truoc-ngay-ve-huu-d411797.html
[9]. https://tuoitre.vn/acv-khang-dinh-76-quyet-dinh-bo-nhiem-duoc-ky-theo-phan-cap-20180708203941677.htm
[10]. https://thanhnien.vn/thoi-su/lanh-dao-acv-bo-nhiem-104-can-bo-truoc-khi-nghi-huu-la-thuc-hien-y-chi-tap-the-981267.html