10 triệu tệ tài trợ nghiên cứu quy hoạch dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Miếng pho mát trong cái bẫy chuột?
- Thứ sáu - 13/12/2019 07:15
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nghĩ đến chuyện “miếng pho mát trong cái bẫy chuột” không khỏi rùng mình ớn lạnh. Ngạn ngữ còn có câu, “chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ”.
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang gây phản ứng trái chiều. Báo chí, dư luận và các chuyên gia kinh tế đều nhất quyết phản đối. Chỉ có cơ quan chủ quản là Bộ GTVT đồng tình, quyết đưa dự án vào khả thi.
Những lý do khiến dư luận, báo chí lo ngại không chỉ là sự lãng phí, vô lý, chưa cần thiết, không hiệu quả mà dự án khủng này sẽ gây ra cho nền khinh tế đất nước vốn đang rất eo hẹp về nguồn ngân sách.
Câu hỏi lớn mà dư luận đặt ra những ngày qua là ai hưởng lợi từ dự án này?
“Có thể thấy, chúng ta bỏ nhiều tiền nhưng thu lợi rất ít. Còn bên được lợi nhiều nhất là phía đối tác. Khi họ đưa được hàng ra cảng Hải Phòng để xuất khẩu thuận lợi với chi phí thấp hơn đi đường sắt qua nước họ. Chưa kể, liệu chúng ta có đủ sức, đủ trình độ để kiểm soát hàng hóa trên những đoàn tàu đó, nhằm ngăn chặn sự trà trộn để lấy xuất xứ hàng Việt Nam rồi chở thẳng ra cảng Lạch Huyện xuất khẩu? Xét về mặt lợi ích, chi phí, nợ công hiện nay, rõ ràng dự án này chưa nên làm, trừ khi chúng ta được cho không. Chưa nói tới các yếu tố an ninh, quốc phòng”, chuyên gia kinh tế, bà Phạm Chi Lan đánh giá.[1]
Mối lo về sự bất lợi khi triển khai dự án đã hiện hữu khi thông tin Trung Quốc tài trợ 10 triệu tệ (khoảng 33 tỷ đồng) để nghiên cứu quy hoạch dự án được báo chí đồng loạt đăng tải. “Quy hoạch của Trung Quốc làm trên đất nước Việt Nam và Việt Nam phải theo vì số tiền tài trợ khảo sát, quy hoạch là điều... thật vớ vẩn”, bà Chi Lan nói.[2]
“Rõ ràng họ tài trợ để lấy suất xây dựng dự án này; phần tài trợ đó tất nhiên sẽ lái vào lợi ích của Trung Quốc và những điều chỉnh có lợi cho họ ở dự án trên”, nữ chuyên gia dày dạn kinh nghiệm khẳng định.
Nhìn xa hơn một chút nhưng nhỡn tiền, đó là dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng nằm trong chiến lược “Vành đai - con đường” của Trung Quốc. Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, trong việc phát triển chiến lược “Vành đai - con đường” của Trung Quốc, họ đã đề cập đến vấn đề này. Họ muốn có 2 con đường, thứ nhất là Lào Cai - Hải Phòng để kết nối với Quảng Tây, Vân Nam của họ; thứ 2 là con đường từ Quảng Ninh đi xuống phía nam.[3]
Thế thì đã rõ. Bẫy nợ đang được họ giăng ra. Dự án Cát Linh – Hà Đông ngốn 18 ngàn tỷ, dây dưa hơn mười năm chưa xong chẳng khác gì cái gai - lát chém - khối u giữa lòng Hà Nội; dù 11 năm trước, khi lập dự án đầu tư tuyến đường sắt này, Bộ GTVT biết rõ không hiệu quả kinh tế nhưng vẫn “quyết tâm” làm.
Bây giờ, với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng mức đầu tư 100 ngàn tỷ (chưa tính chi phí giải phóng mặt bằng), bài học Cát Linh – Hà Đông chắc chắn sẽ lặp lại. 100 ngàn tỷ lại sẽ đội lên gấp đôi, gấp ba; sẽ kéo dài thời gian không ai lường trước được.
Nghĩ đến chuyện “miếng pho mát trong cái bẫy chuột” không khỏi rùng mình ớn lạnh. Ngạn ngữ còn có câu, “chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ”.
27-11-2019
Nguyễn Duy Xuân
Nguồn tham khảo:
[1]. https://www.tienphong.vn/kinh-te/chi-100000-ty-lam-duong-sat-lao-cai-hai-phong-viet-nam-mang-no-loi-nuoc-khac-huong-1490760.tpo
[2]. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/duong-sat-100000-ty-dong-khong-vi-so-tien-vien-tro-it-oi-ma-luy-trung-quoc-20191126110507804.htm
[3]. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/duong-sat-lao-cai-ha-noi-hai-phong-co-lien-quan-den-ke-hoach-vanh-dai-con-duong-20191122184525127.htm
Những lý do khiến dư luận, báo chí lo ngại không chỉ là sự lãng phí, vô lý, chưa cần thiết, không hiệu quả mà dự án khủng này sẽ gây ra cho nền khinh tế đất nước vốn đang rất eo hẹp về nguồn ngân sách.
Câu hỏi lớn mà dư luận đặt ra những ngày qua là ai hưởng lợi từ dự án này?
“Có thể thấy, chúng ta bỏ nhiều tiền nhưng thu lợi rất ít. Còn bên được lợi nhiều nhất là phía đối tác. Khi họ đưa được hàng ra cảng Hải Phòng để xuất khẩu thuận lợi với chi phí thấp hơn đi đường sắt qua nước họ. Chưa kể, liệu chúng ta có đủ sức, đủ trình độ để kiểm soát hàng hóa trên những đoàn tàu đó, nhằm ngăn chặn sự trà trộn để lấy xuất xứ hàng Việt Nam rồi chở thẳng ra cảng Lạch Huyện xuất khẩu? Xét về mặt lợi ích, chi phí, nợ công hiện nay, rõ ràng dự án này chưa nên làm, trừ khi chúng ta được cho không. Chưa nói tới các yếu tố an ninh, quốc phòng”, chuyên gia kinh tế, bà Phạm Chi Lan đánh giá.[1]
Mối lo về sự bất lợi khi triển khai dự án đã hiện hữu khi thông tin Trung Quốc tài trợ 10 triệu tệ (khoảng 33 tỷ đồng) để nghiên cứu quy hoạch dự án được báo chí đồng loạt đăng tải. “Quy hoạch của Trung Quốc làm trên đất nước Việt Nam và Việt Nam phải theo vì số tiền tài trợ khảo sát, quy hoạch là điều... thật vớ vẩn”, bà Chi Lan nói.[2]
“Rõ ràng họ tài trợ để lấy suất xây dựng dự án này; phần tài trợ đó tất nhiên sẽ lái vào lợi ích của Trung Quốc và những điều chỉnh có lợi cho họ ở dự án trên”, nữ chuyên gia dày dạn kinh nghiệm khẳng định.
Nhìn xa hơn một chút nhưng nhỡn tiền, đó là dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng nằm trong chiến lược “Vành đai - con đường” của Trung Quốc. Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, trong việc phát triển chiến lược “Vành đai - con đường” của Trung Quốc, họ đã đề cập đến vấn đề này. Họ muốn có 2 con đường, thứ nhất là Lào Cai - Hải Phòng để kết nối với Quảng Tây, Vân Nam của họ; thứ 2 là con đường từ Quảng Ninh đi xuống phía nam.[3]
Thế thì đã rõ. Bẫy nợ đang được họ giăng ra. Dự án Cát Linh – Hà Đông ngốn 18 ngàn tỷ, dây dưa hơn mười năm chưa xong chẳng khác gì cái gai - lát chém - khối u giữa lòng Hà Nội; dù 11 năm trước, khi lập dự án đầu tư tuyến đường sắt này, Bộ GTVT biết rõ không hiệu quả kinh tế nhưng vẫn “quyết tâm” làm.
Bây giờ, với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng mức đầu tư 100 ngàn tỷ (chưa tính chi phí giải phóng mặt bằng), bài học Cát Linh – Hà Đông chắc chắn sẽ lặp lại. 100 ngàn tỷ lại sẽ đội lên gấp đôi, gấp ba; sẽ kéo dài thời gian không ai lường trước được.
Nghĩ đến chuyện “miếng pho mát trong cái bẫy chuột” không khỏi rùng mình ớn lạnh. Ngạn ngữ còn có câu, “chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ”.
27-11-2019
Nguyễn Duy Xuân
Nguồn tham khảo:
[1]. https://www.tienphong.vn/kinh-te/chi-100000-ty-lam-duong-sat-lao-cai-hai-phong-viet-nam-mang-no-loi-nuoc-khac-huong-1490760.tpo
[2]. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/duong-sat-100000-ty-dong-khong-vi-so-tien-vien-tro-it-oi-ma-luy-trung-quoc-20191126110507804.htm
[3]. https://dantri.com.vn/kinh-doanh/duong-sat-lao-cai-ha-noi-hai-phong-co-lien-quan-den-ke-hoach-vanh-dai-con-duong-20191122184525127.htm