Lạm bàn về “Lễ hội Tịch điền”
- Thứ ba - 08/02/2022 15:39
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sau gần 100 năm ngừng tổ chức, lễ hội Tịch điền được khôi phục tại Đọi Sơn thuộc tỉnh Hà Nam vào mùng 5-7 tháng giêng năm 2009, nhằm cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Sáng mùng 7 Tết Nhâm Dần (7-2-2022), lễ hội Tịch điền được tổ chức tại xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên (Hà Nam).
Lễ hội được phục dựng theo tích Vua Lê Đại Hành cùng văn võ bá quan tổ chức cày Tịch điền dưới chân núi Đọi (năm Đinh Hợi 987).
Sau gần 100 năm ngừng tổ chức, lễ hội Tịch điền được khôi phục tại Đọi Sơn thuộc tỉnh Hà Nam vào mùng 5-7 tháng giêng năm 2009, nhằm cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Xem hình ảnh lễ hội năm nay được báo chí đăng tải, dư luận có những ý kiến khác nhau.
Dễ thấy nhất là hình ảnh các chú trâu được tô vẽ, màu sắc lòe loẹt, có chú bỗng hóa… hổ.
Rồi thì các “lão nông” xuống đồng, tay cầm cày nhưng chân lại đi dày vải, quần áo màu nâu nai nịt rất nghiêm chỉnh. Vẫn biết là diễn nhưng diễn cũng phải nên chân thực một tí cho đỡ sống sượng.
Bỗng nhớ Cụ Hồ ngày xưa ra đồng cùng bà con, chân lội bùn, quần xắn quá đầu gối. Các vị đi theo cũng phải “xắn tay áo” mà làm theo.
Bác Hồ điều khiển máy cấy
Lễ hội Tịch điền, 7 tháng Giêng Nhâm Dần 2022. Ảnh báo Hà Nam
Nhà văn Nguyễn Quang Vinh vừa có những phát hiện khá thú vị trong một bài viết đăng tải trên trang cá nhân của mình:
“Thứ nhất cần phải nhận xét rằng, bối cảnh của Lễ tịch điền được bài trí rất đẹp, nhìn rõ vâm váp, khí thế.
Nhưng mắc gì hôm nay không viết chữ Việt trên phướn, chữ Việt viết theo kiểu thư pháp đẹp quá đi chứ.
Và đây:
Nguyên gốc chữ của cụ Quốc tử giám tư nghiệp, Thượng thư bộ Công, Lê Quý Đôn là:
Phi trí bất hưng
Phi thương bất hoạt
Phi nông bất ổn
Phi công bất phú
Chữ trên phướn:
Phi trí bất tiến
Phi thương bất phú
Phi nông bất ổn
Phi công bất thịnh
Ai đã đổi nguyên gốc chữ của Lê Quý Đôn?
Trong đó: Phi trí bất hưng đổi thành Phi trí bất tiến? Nghĩa của " Phi trí bất hưng" hay, rộng và văn minh biết nhường nào. Rồi chữ "Phi công bất phú" đổi thành " Phi công bất thịnh" để làm gì? Hoặc " Phi thương bất hoạt" đổi ra " Phi thương bất phú" nghĩa hẹp đi rất nhiều.
…
Thói tuyên truyền minh họa cờ đèn kèn trống bao năm nay vẫn chưa chán sao các vị?
Hy vọng sang năm, Hà Nam lắng nghe...”
Vâng, đúng thế. Hy vọng sang năm, các vị trong Ban tổ chức biết lắng nghe dư luận, thành tâm điều chỉnh để Lễ hội Tịch điền đơn giản mà trang trọng, đặc biệt là phù hợp với bối cảnh công việc của nhà nông.
Xem ra, nhiều lễ hội truyền thống bây giờ bị biến tướng, thương mại hóa, lai căng, nặng “chất” phô diễn, lòe loẹt, làm mất đi ý nghĩa trong sáng và giá trị văn hóa truyền thống của nó.
8-2-2022
Nguyễn Duy Xuân