KHÍ CHẤT CỦA NHÀ VĂN - Nguyễn Quang Vinh

Một số bạn đọc mấy kì viết lung tung lang tang của tôi bên lề Đại hội nhà văn xong, há hốc mồm, ồ í a, la trời la đất nhà văn mà thế à, đại hội mà thế à, xong, bỉ bôi, mắng mỏ, thậm chí xúc phạm các nhà văn.

Nhầm.

Sự nghiêm túc của nhà văn là ở khí chất của họ, sự hồn nhiên của họ, tự do của họ, không màu mè, không trịnh trọng, không ra vẻ, chỉ có số ít thôi công chức hoá mình, trịnh trọng và nghiêm nghị cho ra vẻ thôi, còn lại, số đông các nhà văn họ không mãi chau chuốt, không có thời gian chau chuốt, vì thời gian chau chuốt của họ dành vào những ngày, những đêm, những tháng năm im lặng và cô đơn trên bàn viết.

Đừng nhìn cái cách họ nói, cả nói tục, đừng nhìn cái cách họ say, đừng nhìn cái cách họ bỗ bã, tếu táo mà nhầm sang tác phẩm.

Không liên quan gì giữa một nhà văn áo quần xộc xệch, thậm chí có những nhà văn gầy gò mang vét trông như cái móc quần áo di động, thậm chí nhìn vẻ ngoài dị hợm, lôi thôi lếch thếch, nhưng hãy đọc văn thơ tác phẩm của họ xem, ngân vang, trong vắt, hay đến từng dấu phẩy.

Nhà văn rất hay tự giễu nhại mình, giễu nhại bạn văn mình, những giễu nhại hài hước để cười, để trút bỏ căng thẳng, nhưng sau đó là những cái xiết tay nhau ấm áp, những vòng tay ôm nhau nồng nàn, những tình nghĩa sâu nặng, và đêm đêm, họ đọc của nhau, từng chữ, an ủi nhau, cổ vũ nhau.

Chỉ có nhà văn mới có thể mạnh mẽ và thẳng thắn “ nói xấu” nhau, phê bình tác phẩm của nhau một cách hồn nhiên như thế, không né tránh, không a dua, chỉ có nhà văn mới tự thấy rất rõ mình, mỗi người chỉ là một thôi, không trùng lặp, dù tác phẩm viết ra hay hoặc chưa hay, thì cũng chỉ là 1 thôi, mất đi một nhà văn là mất đi 1, không thay thế gì vào đó được.

Bạn đừng ngạc nhiên khi thấy một nhà thơ già khóc thút thít chỉ vì bạn văn chê thơ mình, rồi giận dỗi, rồi phụng phịu, rồi phùng má trợn mắt cãi nhau vì chê nhau, không có cái đứa trẻ ngây thơ, hồn nhiên, bơ vơ trong mỗi nhà văn, khó để có nỗi cảm xúc lớn lao ở mỗi trang viết, cái cảm xúc chỉ nhà văn mới nhận ra, để viết, vượt qua muôn vàn đen trắng của cuộc sống, để chất chứa vào từng trang chữ.

Bạn đừng ngạc nhiên khi những nhà văn nhịn ăn, nhịn mặc, vét từng đồng bạc cuối cùng mua sách của mình tặng bạn, hạnh phúc đặt một chữ ký tên mình lên trang sách mới ra, mà không đòi hỏi điều gì hết, dù sách đó tặng bạn, bạn để lên giá sách, để ở góc phòng, thậm chí nhận sách xong, hỉ hả xong, bạn còn để quên ở quán ca phê mà không thèm quay lại lấy hoặc giấy bóng bao sách mãi mãi còn mà bạn chưa 1 lần bóc ra lật giở trang sách xem nhưng bạn vẫn oang oang nhận định khen chê về nhà văn mỗi ngày.

Bạn dễ dàng chửi nhà văn là nâng bị, bưng bô, bạn sẵn sàng chửi nhà văn là không có tác phẩm đỉnh cao, bạn sẵn sàng hất đổ cả một thế hệ văn chương đất nước, nhưng chính bạn chứ không phải ai khác chẳng đọc gì ngoài lướt mạng.

Trong một rừng cây sẽ có cây cổ thụ, cây gỗ quý, cây tạp, thậm chí cả nấm độc. Muốn biết, phải vào rừng chứ không chỉ là nhìn bằng ảnh, tâm thế bạn thế nào sẽ cho bạn góc nhìn đó.

Một nền văn học của dân tộc sẽ còn lại những tác phẩm sâu sắc, nhân văn, vâm váp về đất nước, về thân phận con người, về tên tuổi những nhà văn lớn, những gì thuộc về cách viết minh hoạ, những gì thuộc về những cây bút cơ hội, danh hão, rồi sẽ bị xoá nhoà, không phải bận tâm về điều đó.

Tôi đã khóc khi ôm ghì lấy các bác nhà văn nhiều tuổi, những bước chân run sau một đời văn chữ thẳng, và âm thầm biết với nhau, 5 năm của Đại hội tới, sẽ có người mãi mãi đi xa… Chỉ tác phẩm của họ là ở lại cho chúng ta mỗi ngày, vĩnh cữu.

Tôi yêu văn chương/ Tôi thích viết/ Lấy dao dí cổ tôi cũng viết/ Trả nhiều tiền tôi rất thích/ Không trả đồng nào tôi cũng viết/ Nhà văn đơn giản chỉ thế thôi.

Cuối cùng thì nhìn nhà văn hãy như nhìn vào cát bỏng cháy, cát khô cạn, cát xác xơ, nhưng dưới cát là nước, mát lạnh, tươi tắn, dưỡng sinh đời sống.

Nhà văn Nguyễn Quang Vinh
Nguồn https://www.facebook.com/nvNguyenQuangVinh